علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ١٣٠
1 . مصحف عايشه « 4 »
متعه وانقطاعى است نه دائمي ويا اين آية را چنين خوانده است : « إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها [ من نفسي فكيف أظهركم عليها ] لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى » « 1 » .
همان گونه كه دربارهء مصحف ابن مسعود بيان شد ، نبايد گمان برد كه اين بيانهاى تفسيري در مصاحف صحابه تحريف وزيادت كلمات ويا ترديد در قرآنهاى موجود را به دنبال داشته است . البتة بعدها اين روش متروك شد .
مصاحف غير معروف
مصاحف غير معروف
از برخى كتب قرائات برمىآيد كه اختلاف قرائت صحابه به دليل اختلاف در مصحفهاى جمعآورىشدهء آنها بود ، زيرا در دوران عثمان براي يكسان نمودن مصاحف واز بين بردن اختلاف در قرائات ، دستور جمعآورى مصحفها داده شد تا منشأ اختلاف از بين برود . ابن خطيب مىگويد : « قرائات مختلف كه از رجال صدر أول وصحابه منقول است در مصحفهاى آنان ثبت شده بود » « 2 » . اكنون به برخى از مصاحف غير معروف به نقل از شواذ القراءات اشاره مىكنيم : « 3 » مصحفها / قرائت مشهور
1 . مصحف عايشه « 4 »
1 . مصحف عايشه « 4 »
حافظوا على الصلوات والصلاة الوسطى وصلاة العصر ( ص 15 ) / حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطى . . . ( بقره ، 238 ) .
ان يدعون من دونه إلّا أوثانا . . . ( ص 29 ) . / إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِناثاً . . . ( نساء ، 117 ) إنّكم وما تعبدون من دون اللّه حطب جهنّم ( ص 93 ) . / إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ ( أنبيا ، 98 ) .
إِذْ تَلَقَّوْنَهُ . . . ( ص 100 ) . / إِذْ تَلَقَّوْنَهُ ( نور ، 15 ) .
والذين يأتون ما اتوا وقلوبهم وجلة . . . ( ص 90 ) . / وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ . . . ( مؤمنون ،
( 1 ) طه 20 : 15 . ر . ك : ابن خالويه ؛ شواذ القراءات ؛ ص 87 . ( 2 ) الفرقان في جمع وتدوين القرآن ؛ ص 110 . ( 3 ) با شمارهء صفحات آن كه در كنار هر قرائت آورده شده . ( 4 ) در صحيح بخارى آمده است كه شخصي عراقي مصحف عايشه را خواست تا از آن نسخهاى بردارد . معلوم مىشود كه عايشه نيز مانند ديگران مصحف گردآوردهاى داشت كه مخصوص خود أو بود ( صحيح بخارى ؛ ج 6 ، ص 228 . فتح الباري ؛ ج 9 ، ص 36 ) .