علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ١١٤

نام‌هاى گروهى سوره‌هاى قرآن

بيش از بيست نام براي اين سوره آورده است « 1 » .

فاتحة الكتاب : از آن جهت بدين نام خوانده شده كه نخستين سورهء قرآن است . نه فقط در مصحف شريف به عنوان اولين سوره ثبت شده ، بلكه اولين سورهء كاملى است كه از آسمان فرودآمده است .

أمّ الكتاب : أمّ به معناى مقصد وهدف است وسورهء حمد بدين جهت ام‌الكتاب خوانده شده كه تمام أهداف واغراض قرآني در اين سورهء كوتاه فرآهم شده است .

ازاين‌رو اين سوره را أفضل سور قرآني به شمار آورده‌اند .

السبع المثاني : مشتمل بر هفت آية واز سوره‌هاى كوتاه است ( كه به آن‌ها مثاني گفته مىشود ) . از اين جهت مثاني گفته مىشود كه قابل تكرار است ، وبيش از سوره‌هاى بلند تلاوت مىشود .

نمونه‌هايى از نام‌هاى متعدّد سوره‌ها در زير ارائه مىشود :

توبه ، برائت .

اسراء « 2 » ، سبحان ، بني إسرائيل .

نمل ، سليمان .

غافر ، مؤمن .

فصّلت ، سجده .

محمد ، قتال .

قمر ، اقتربت .

ملك ، تبارك .

معارج ، سأل ، واقع .

نبأ ، عمّ .

بيّنه ، لم يكن .

ماعون ، دين ، أرأيت .

مسد ، تبّت .

توحيد ، إخلاص « 3 » .

دهر ، إنسان ، هل أتى .

قريش ، إيلاف .

شرح ، انشراح .

نام‌هاى گروهى سوره‌هاى قرآن

نام‌هاى گروهى سوره‌هاى قرآن

1 . سبع طوال : هفت سورهء طولانى بقره ، آل عمران ، نساء ، أعراف ، أنعام ، مائده ودو سورهء انفال وبرائت كه به جاى يك سوره شمرده شده‌اند .

2 . مئين : سوره‌هايى كه عدد آيات آن‌ها از صد متجاوز است . ولى از لحاظ حجم


( 1 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 151 . ( 2 ) أسرى به صورت فعل ماضي از مصدر إسراء نيز آمده است . ( 3 ) ر . ك : الاتقان ؛ ج 1 ، ص 159 - 155 .