رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — الصفحة ٥٢١

مسائل متفرقه ارث

خودش مىخوانده اگر چه متعدد باشد از مال پسر بزرگتر است ولى اگر كتابهاى او كه مىخوانده خيلى زياد است مثل عالمى كه كتابخانه‌اى دارد براى خود ، بنابر احتياط واجب نسبت به زيادتر از يك عدد مخصوص مثل قرآن و مفاتيح با ساير ورثه صلح كند و غير لباس تن و كتاب بيش از يك عدد را ارث نمىبرد اگر چه احتياط مستحب آن است كه در بقيه ساير ورثه با پسر بزرگتر صلح نمايند .

مسأله 2789 - اگر پسر بزرگ ميت بيش از يكى باشد مثلًا از دو زن او در يك وقت دو پسر به دنيا آمده باشد ، بايد لباس و قرآن و انگشتر و شمشير ميت را به طور مساوى بين خودشان قسمت كنند .

مسأله 2790 - اگر ميت قرض داشته باشد ، چنانچه قرضش به اندازهء مال او يا زيادتر باشد ، بايد چيزهايى كه مال پسر بزرگتر است بابت قرض او داده شود و ورثه مىتوانند آنها را براى خود بردارند و قيمتش را بابت قرض او بدهند و اگر قرضش كمتر از مال او باشد ، بايد از آن چيزها هم كه به پسر بزرگتر مىرسد ، به نسبت در بابت قرض او بدهند ، مثلًا اگر همه دارايى او شصت تومان است ، و به مقدار بيست تومان آن از چيزهايى است كه از مال پسر بزرگتر است و سى تومان هم قرض دارد ، پسر بزرگتر بايد به مقدار ده تومان از آن چيزها بابت قرض ميت بدهد .

مسأله 2791 - مسلمان از كافر ارث مىبرد ولى كافر اگر چه پدر يا پسر ميت باشد از او ارث نمىبرد .

مسأله 2792 - اگر كسى يكى از خويشان خود را عمداً و بناحق بكشد از او ارث نمىبرد ولى اگر از روى خطا باشد مثل آنكه سنگ را به هوا بيندازد و اتفاقاً به يكى از خويشان او بخورد و او را بكشد از او ارث مىبرد ولى از ديه قتل ارث نمىبرد .

مسأله 2793 - هرگاه بخواهند ارث را تقسيم كنند ، براى بچه‌اى كه در شكم است كه اگر زنده به دنيا بيايد ارث مىبرد ، سهم دو پسر را كنار مىگذارند ، ولى اگر احتمال بدهند بيشتر است مثلًا احتمال بدهند كه زن سه بچه حامله باشد ، سهم سه پسر را كنار مىگذارند ، و چنانچه مثلًا يك پسر يا يك دختر به دنيا آمد ، زيادى را ورثه بين خودشان تقسيم مىكنند و به هر حال اين تقسيم به معناى اجازه تصرف در آن چيزى است كه به