علم قضاوت در اسلام (از ديدگاه كتاب و سنت) (فارسى) — الصفحة ١٨
قاضى دوم : رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله
به‌قسط كنيد و گواهانى براى خدا باشيد كه گرچه بر زيان خودهاتان باشد .
در ابوابِ آداب قضاوت روايات بسيارى آمده است كه حساس‌ترين مسؤوليت را درباره‌ى قاضى شرع بيان مىكند :
در خبر است كه مردى روزى چند در ضيافت اميرالمؤمنين عليه السلام به‌سر مىبرد و سپس عرضِ حالى عليه كسى داد كه قبلًا نگفته بود ، فرمود : مخاصمه و دعوايى دارى ؟
گفت : آرى !
فرمود : از ما دور شود كه رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله از ميهمانى كردنِ يك‌طرف دعوى نهى فرموده مگر آن‌كه طرف ديگر نيز به‌همراه او درين ميهمانى حضور داشته باشد . « 1 »
اين‌جا امامِ معصوم كه هيچ عاملى او را در قضاوت منحرف نمىسازد ميهمان‌را از خانه بيرون مىكند تا برخلافِ سنّتِ قضاوت رفتار نكرده باشد كه ديگران تكليف خود را بفهمند و نگويند ما عادليم و چنين و چنانيم ، كه هركه باشيد همچون على عليه السلام نيستيد !
و بر حسب رواياتى چند قاضى شرع بايستى با متخاصمين - طرفين دعوى - يكسان رفتار كند حتى در نشستن ، احترام ، و نگاه كردن ، سخن گفتن و جواب شنيدن ، چنان‌كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله است كه :
« مَن ابْتلي بالقضاءِ فليسوِّ بَينَهُم في إلاشارة و الْمنظر في المَجْلِسِ « 2 »
هركه مبتلاى
( 1 ) - كافى ، باب ادب‌الحكم ، خبر 4 . و تهذيب باب آداب‌الحكم ، جزء 4 ، از كتاب قضاء ( 2 ) - كلينى و شيخ طوسى به‌سندى از سكّونى از امام صادق ( ع ) از آن‌حضرت .