عاشورا شناسى (فارسى) — الصفحة ٣٨٩

پيمان‌هاى اسلامى

در اين موقع ، ابو الهيثم بن تيهان ، به ميان سخن دويده گفت : يا رسول اللَّه ! ميان ما و ديگران پيمان‌هايى است كه با تشريف فرمايى شما گسيخته خواهد شد ، آيا امكان دارد كه اگر ما با شما بيعت كنيم و به نصرت و يارى شما بپاخيزيم ، بعد كه خداوند شما را پيروز و منصور ساخت ، به ميان قوم و عشيرهء خود مراجعت فرموده ما را در برابر دشمنان تنها بگذاريد ؟

رسول خدا تبسم كرده فرمودند :

بَلِ الدَّمُ الدَّمُ ( الْلَدَمُ الْلَدَمُ ) وَ الْهَدَمُ الْهَدْمُ ، انَا مِنْكُمْ وَ انْتُمْ مِنّى ، احارِبُ مَنْ حارَبْتُمْ ، وَ اسالِمُ مَنْ سالَمْتُمْ . « 1 »

نه ، چنين نيست ، بلكه خون من خون شماست ( خانمان من خانمان شماست ) شكست من شكست شماست ، من از شمايم و شما از من خواهيد بود ، جنگ مىكنم با آن كه شما جنگ كنيد ، صلح مىكنم با آن كه شما صلح كنيد . از اين عقد پيمان ، مىتوان به نام حلف ياد نمود ، « 2 »

زيرا در تعقيب سخن ابن تيهان ، رسول خدا براى اطمينان خاطر انصار ، با همان مواد حلف ، تعهد خود را تأكيد و تأييد فرمود ، چنان كه مىشود آن را به نام بيعت ناميد ، زيرا رسول خدا مانند يك بيع شرعى در برابر تعهد آنان بهشت و رضوان الهى را تضمين كرده صريحاً آن را به عنوان بيعت نامگذارى فرمود . « 3 »

در قرآن كريم نيز آياتى ناظر به همين معنى بيعت نازل شده است ، از جمله در سورهء برائت ، آيهء 111 :

إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ، وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 / 442 ، تهذيب ازهرى ، ج 2 / 223 ، فائق زمخشرى ، ج 1 / 252 ، نهايهء ابن اثير ، لسان العرب ، صحاح ، قاموس ، اساس ( لدم ، هدم ) ، مناقب ابن شهر آشوب ، ج 1 / 156 - 158 ، تاريخ طبرى - دار المعارف - ج 2 / 362 .

( 2 ) . چنان كه براء بن معرور گفت : نحن اهل الحلفة .

( 3 ) . ابايعكم على ان تمنعونى . . .