سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى) — الصفحة ١٠٧
كعبةاللَّه العُليا
روى خرندها مىروند تا به وسط مسجد برسند ، كه « بيت اللَّه » در او است ، اطراف « بيت اللَّه » يعنى بيست ذرع به ديوار « بيت اللَّه » مانده ، ستونهاى چوبى دارد ، به قسمى مدور نصب كردهاند ، و قنديلهاى چراغى آويزان است ما بين مدوّرها ، و بيست ذرع است ، كه با سنگ مرمر فرش است كه موقع « طواف » است ، خود بيت مربع طولانى است ، بيست ذرع در سى ذرع ، از سنگ ساخته شده ، قريب يازده ذرع ارتفاع خانه است .
كعبةاللَّه العُليا
كعبةاللَّه العُليا
« جناب امير عليه السلام » فرمودند كه :
كعبه چهل سال قبل از خلقت زمين و آسمان خلقت يافت ، و مانند يك حباب سفيد درجاى حاليهءخود ، برروىآب مىدرخشيد ، بعد زمينها در تحت آن بسط و حفظ گرديد .
دفعه اولى « ملائكه » ، و در دفعه ثانيه « حضرت ابوالبشر » ، و در دفعهء ثالثه « حضرت شيث » بنا فرموده ، تا به طوفان اولاد و احفاد آن بزرگوار تعمير و حفظ كردند .
دفعهء رابعه ، يعنى در سال دو هزار و پانصد و هشت قبل از هجرت ، « ابراهيم عليه السلام » از روى طرحى كه حضرت « جبرائيل » ريخته بود بنا نمود .
دفعه خامسه ، « عملاق » رئيس قوم « عمالقه » تجديد نمود .
دفعه سادسه ، « حرث بن مضاض » از طايفهء « جراهمه » بنا كرد .
دفعه سابعه ، « قصى بن كلاب بن مرّه » تعمير كرد .
در دفعهء ثامنه ، قبيلهء قريش تعمير كردند ، اين تجديد دو هزار و چهار صد و هشتاد و نه سال ، بعد از بناى « حضرتابراهيم » واقع [ گرديد . ] ، آن وقت « حضرت فخرى مآب صلى الله عليه و آله » سى و پنج سال داشت .
در دفعه تاسعه ، در سال ( 64 ) هجرى « عبداللَّه بن زبير » بنا نمود و وسعت داد .
در دفعهء عاشره ، « حجاج بن يوسف ثقفى » خراب كرده ، در سال ( 74 ) به امر « عبدالملك بن مروان » ساخت ، و زمينِ علاوهء « ابن زبير » را در اين تجديد خارج نمود .
درسال ( 1040 ) « سلطانمرادرابع » بنانمودند . اكنون اين بنا باقى و مطابق شكل صفحه بعد است .
وضع حاليه بناى اين بنيان رصيص الاركان « 1 » ، مستطيل غير منظم است ، طول ديوار
( 1 ) - پايههاى از سرب ريخته شده ، قوى ريشه و محكم و استوار .