سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى) — الصفحة ٦٧
پىنوشت‌ها :
« خورشيد به ظلمت و ماه به خون مبدل گردد قبل از وقوع روز عظيم مشهور خداوند » .
كتاب اعمال رسولان ، 2 / 20
« امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود كه در پيشاپيش ظهور اين امر دو علامت خواهد آمد يكى گرفتن ماه در پنجم ماه و ديگرى گرفتن آفتاب در پانزدهم آن و اين‌گونه خسوف و كسوف از وقت فرود آمدن آدم عليه السّلام به زمين تا اين وقت واقع نشده پس در اين وقت حساب منجمان باطل مىشود » .
ترجمهء جلد 13 بحار الأنوار مجلسى ، ص 217
« امير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه قائم عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف ظهور نمىكند تا وقتى كه چشم دنيا كور گردد يعنى اوضاعش منقلب و پريشان شود و سرخى در آسمان ظاهر و هويدا گردد و اين سرخى از اشك چشم‌هاى حاملان عرش است كه بر احوال زمين گريه كرده‌اند » .
همان ، ص 225
( 26 ) . نجات‌بخشى در اديان ، ص 64 .
( 27 ) . مرگ ارزان
n ? azragraM
: نام گناهانى است كه ارتكاب آنها حد شرعى مرگ را در پى دارد . براى اجراى اين حكم سر محكوم را افراد تعليم ديده و كارآمد به شيوه‌اى خاص قطع مىكردند ، و يا بدن آنان در تخته‌بندهاى مخصوصى آن‌چنان تحت فشار قرار مىدادند كه همه استخوان‌ها خرد شود . چنان‌كه در ونديداد ، روايت پهلوى ، روايات داراب هرمزديار ، صد در بندهش ، وجركرد دينى و . . . آمده ، زنده پوست كردن ، مثله كردن ( تكه‌تكه كردن اندام‌ها ) و خرد كردن استخوان‌ها ، سر بريدن ، وارونه دفن كردن و غيره از انواع رايج اجراى حكم اعدام بوده است . براى اطلاعات بيشتر دربارهء انواع گناهان و تاوان هريك ر . ك : مقاله « درجات گناه ، تاوان و پتت در دين زرتشتى » از نگارنده ، هفت آسمان ، شمارهء 28 ، ص 187 به بعد .
( 28 ) . همان اشموغ است . ر . ك : يادداشت 16 همين فرگرد .
( 29 ) . كوستى ، كوستيك ، كستى ، كشتى
kitsuK
بند مقدسى است كه زرتشتيان بر كمر بندند و آن ريسمانى است كه از 72 رشته پشمى بافته شده و زرتشتيان و پارسيان آن را سه دور به دور كمر پيچيده با چهار گره مىبندند ( فرهنگ پهلوى ، فره‌وشى ) . كستى يا كشتى را بند دين هم مىگويند و هر فرد زرتشتى ، پس از سن پانزده سالگى ناگزير بوده آن را به دور كمر ببندد . صورت اوستايى آن ائيويانگهن
anahn ? aywiA
كه به معنى كمربند و نيز بند دين آمده و در پهلوى به‌صورت كستيك و در فارسى كستى يا كشتى گفته مىشود . جهت كمربند و نيز بند دين آمده و در پهلوى به‌صورت كستيك و در فارسى كستى يا كشتى گفته مىشود . جهت اطلاعات بيشتر و آيين‌هاى كستى بستن ر . ك : خرده اوستا ، پورداود ، ص 58 - 74 و منابعى كه در آن ذكر شده است .
( 30 ) . « برشنوم » آيين تطهير و غسل براى كسى كه به مرده دست زده و يا چيز ناپاكى را لمس كرده است .
« مغ » اصلا به معناى گودال است . در دين زرتشتى اصطلاحا به رديف سنگ‌هايى گفته مىشود كه به كيفيتى خاص كنار هم چيده مىشوند تا كسى كه مىخواهد « برشنوم » كند بر روى آن بنشيند و يا وقتى از آب بيرون مىآيد پاى بر روى آن بگذارد .
( 31 ) . برسم شاخه‌هاى باريك دسته شده درخت انار و يا مفتول‌هاى نازك نقره‌اى يا مسى است كه موبد هنگام برگزارى آيين‌هاى يسن ، ويسپرد و ويديوداد به دست مىگيرد . شمارهء شاخه‌ها از 3 تا 33 شاخه گفته شده‌اند . در يسن 57 ، بند 6 ، شمارهء آنها 3 ، 5 ، 7 و 9 شاخه ياد شده است .