سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى) — الصفحة ٢٨٥

پىنوشت‌ها :

lanruoJ " : ni , " senne'edzaM eigolomsoC ed te einogomsoC sed snoitseuQ " , grebyN . 532 , ff 14 . p ; 1391 , 9291 , " euqitaisA

( 6 ) .

sunretaM sucimriF

: نويسنده و اخترشناس رومى در سدهء چهارم ميلادى و مؤلف كتاب معروف « علم تنجيم »

) sisehtaM (

.

( 7 ) .

. mumsylcatac te misoryp rep

نقل از : اسطورهء بازگشت جاودانه ، ص 132 .

( 8 ) . هم‌چنين نگاه كنيد به :

rus sdrageR xuaevuoN " ; 77 - 47 . pp , " enneinari euqitpylacopA'L " , xuongiG , " erutaretiL nairtsaoroZ " , ecsaneM ; 443 - 343 , 043 - 933 . pp , " enneinarI euqitpylacopa'L . 403 . p , tsenqnoC milsuM eht retfA qarI , ynoroM ; 855 - 755 . pp

( 9 ) . « در سيصدسالگى [ دين ] در روز ، شبى ( - تاريكى ، كسوف ) باشد ، پس دين آشفته شود و خدايى بلرزد » .

ر . ك : وزيدگىهاى زادسپرم ، محمد تقى راشد محصل ، ( 25 / 12 ) ، ص 73

( 10 ) . ر . ك : بخش‌هاى « بهمن يشت » و « زند بهمن يسن » در همين كتاب . و نيز دربارهء دستكارىهاى بهمن يشت نگاه كنيد به : بخش « بهمن يشت و تحريفات آن » . در زند بهمن يسن آمده : « دوران هفتم يا دوران آهن گميخته ، پادشاهى بد ديوان ژوليده‌موى خشم تخمه است » . آقاى چوكسى اصطلاح خشم‌تخمه را به‌صورت جديدى تفسير كرده ، مىگويد : « اصطلاح خشم در دين زرتشتى معمولا نامى براى ديو خشم است و در اين عبارت جناسى است براى هاشم ، مؤسس خاندان محمد نبى [ ص ] » ( ر . ك : ستيز و سازش ، ص 72 ) .

( 11 ) . ر . ك : « جاماسپ‌نامهء فارسى » و « يادگار جاماسپى » در همين كتاب . اين كلمات يادآور اين انديشه‌هاى فلسفى موجود در كتاب واعظ سليمان 7 : 10 ( سدهء سوم پيش از ميلاد ) است : « بردگان را سوار بر اسب‌ها و شاهزادگان را پياده چون بردگان ديده‌ام » .

( 12 ) . دربارهء نقش سقوط و زوال پادشاهى بومى در ايجاد ادبيات پيش‌گويانه و آخر الزمانى نگاه كنيد به :

. 49 . P , " ecirP taerG fo lraeP A " , htimS

( 13 ) . نگاه كنيد به : ستيز و سازش ، ص 73 .

( 14 ) . ر . ك : همان ، ص 86 - 87 .

( 15 ) . ر . ك : همان ، ص 87 .

( 16 ) . ر . ك : پس از اسكندر گجسته ، ترجمهء همايون صنعتىزاده ، ص 488 .

( 17 ) . اين متن‌ها تماما در اين كتاب ذكر شده ، ر . ك : بخش‌هاى مربوط به هريك .

( 18 ) . ر . ك : پس از اسكندر گجسته ، ص 487 .

( 19 ) . ر . ك : همان ، ص 487 - 488 .

( 20 ) . نقل از : ستيز و سازش ، ص 72 ؛ و نيز ر . ك : بخش « جاماسپ‌نامه فارسى » و « يادگار جاماسپى » در همين كتاب . - انيران ،

n ? ar ? enA

: غيرايرانى ، اصطلاحى قوم‌شناختى در پارسى ميانه كه عموما به‌صورت تحقيرآميز و موهن براى اشاره به دشمنان سياسى و مذهبى ايران و دين زرتشت به كار رفته است . اين واژه از نظر ريشه‌شناختى ، در حالت جمع ، داراى پيشوند نفى

] - na [

، و متضاد با

n ? ar ? E

است . ايران

) n ? ar ? E (

خود مشتق شده از

m ? an ? ayirA

( به معناى ، ايرانيان ) است و در دورهء ساسانيان به مناطقى اطلاق مىشده كه « آريايىها » ( - ايرانيان ) در آنها ساكن بودند يا ايرانى زبانان در آن‌جا حضور داشتند . واژهء

n ? ar ? enA

، متضاد ، در

» narI «

اوستا