سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى) — الصفحة ٢٠٣

پىنوشت‌ها :

است كه به كار مىبردند . وى در ادامه مىنويسد ظاهرا مراسم حاجى فيروز با چهره‌هايى سياه شده ، خود گوياى اين معنا است و قدمت شگفت‌آور آن را مىرساند ، زيرا به اغلب احتمال ، آيين حاجى فيروز ، يكى از آيين‌هاى كهن بومى ايران است كه با آيين سياوش مربوط و همزمان مىباشد .

پژوهشى در اساطير ايران ، ص 194 - 195 ، يادداشت 23

( 15 ) . سودابه ، پهلوى :

gab ? ad ? us

، ايرانى باستان :

- ? akap ? a . ? atus

، به معناى دارندهء آب روشنىبخش ، از ريشهء

vas

. اين نام ، خود او را با ايشتر مربوط مىكند .

( 16 ) . فرنگيس ، در شاهنامه دختر افراسياب فرنگيس خوانده شده است ولى در اوستا از او نامى نيست و در نوشته‌هاى پهلوى نام او

? ayirf - n ? apsiW

است ( همان ، ص 195 ، يادداشت 24 و 25 ) .

( 17 ) . ر . ك : بخش جاماسپ‌نامهء فارسى ، يادداشت 62 .

( 18 ) . ر . ك : بخش پيش‌گويىهاى جاماسپ ، يادداشت 6 .

( 19 ) . ر . ك : بخش زند بهمن يسن ، يادداشت 1 .

( 20 ) . در شاهنامه ذكر سال نرفته است و تنها به اين اشاره شده است كه « چو يك چندگاهى برآمد برين . . . » .

در واقع ، زرتشت در آغاز هزارهء دهم آفرينش كه برابر با سىامين سال شاهى گشتاسپ بود ، دين آورد .

( 21 ) . ارجاسب ، پهلوى :

ps ? a ? jra

، اوستا :

- apsa . ta ? j ? ra

، به معناى دارندهء اسب ارزشمند . بنا به اوستا ، او از شاهان هيونى ( پهلوى :

n ? oyh

، اوستا :

- anoayh (

است . دربارهء هيون‌ها نگاه كنيد به : بخش بهمن يشت ، يادداشت 7 .

( 22 ) . ر . ك : بخش جاماسپ‌نامهء فارسى ، يادداشت 3 .

( 23 ) . ر . ك : همان ، يادداشت 4 .

( 24 ) . داراى دارايان ، پهلوى :

y ? ar ? ad

، فارسى باستان :

- uhavayar ? ad

به معناى نگه‌دارندهء نيكى . او در اساطير ايرانى ، آخرين شاه كيانى است و برابر است با داريوش سوم ، آخرين پادشاه هخامنشى .

( 25 ) . اسكندر ، پهلوى :

radnaskela

. از اسكندر در نوشته‌هاى پهلوى ، بر خلاف شاهنامه ، هرگز به عنوان ايرانى يا نيم ايرانى ياد نشده است و لحن نوشته‌هاى زرتشتى دربارهء او سخت تلخ است ؛ ولى شايد در نزد مردم چنين نبوده و از محبوبيتى برخوردار بوده است كه بعدها در ادبيات ما اجازه داده است تا اسكندرنامه‌ها كه ريشه‌اى غيرايرانى دارند ، ظاهر شوند .

پژوهشى در اساطير ايران ، ص 197 ، يادداشت 36 و 37

( 26 ) . پهلوى :

n ? ag ? adyaP

، اصطلاحى است برابر واژه‌هاى عربى : اعيان و اشراف .

( 27 ) . پهلوى :

h ? iy ? adawx gadraK

به معناى ملوك الطوائفى است . كردگ در پهلوى به معناى بريده و خودائيه به معناى شاهى است و مالكان روستاها نيز خداى خوانده مىشدند .

در بعضى متن‌هاى پهلوى به‌جاى

gadraK ) ktrK (

، كدگ

gadaK ) ktK (

آمده است . املاء دوم براى معناى ياد شده در بالا غلط است ، زيرا كدگ در پهلوى به معناى خانه و برابر كده در فارسى است . در اين متن منظور از كرده خدايى شاهى اشكانيان است .

ر . ك : همان ، ص 197 ، يادداشت 39

( 28 ) . در تخمهء او رفت يعنى در نسل او ادامه يافت .