زگفتار دهقان ( شاهنامه فردوسى به نظم ونثر ) (نگارش اقبال يغمائى) (فارسى) — الصفحة ٣٨٣

شاد گشت ، روى به خاك نهاد ، و

همى گفت كاى روشن كردگار * جهاندار و دادار و پروردگار

تو دادى مرا فرّ و ديهيم و زور * تو كردى دل و جان بدخواه كور

افراسياب پس از گذشتن از رود جيحون ، سه روز در شهر « گلزريون » درنگ كرد و از آن پس به بهشت گنگ كه دژى استوار داشت درآمد .

بدان جايگه شاد و خندان بخفت * تو گفتى كه با ايمنى گشت جُفت

مى و گلشن و بانگ چنگ و رباب * گل و سنبل و رطل و افراسياب

همى بود تا بر چه گردد زمان * بدين آشكارا چه دارد نهان

گذشتن خسرو به جيحون

از سوى ديگر شهريار با سپاهيان پيروزمند از پى افراسياب شتافت ، و پس از اين كه از جيحون گذشت و به سغد درآمد يك ماه در آن جا درنگ كرد تا سپاهيانش بياسايند . همهء مردمان سُغد به شوق و رضا فرمانبردار شاه ايران شدند .

چون افراسياب از نزديك شدن سپاه ايران آگاه گشت به كاردانان گفت :

كه اكنون كه دشمن به بالين رسيد * به گنگ اندرون چون توان آرميد

همه برگشادند گويا زبان * كه اكنون كه نزديك شد بد گمان

جز از جنگ ديگر نبينيم راه * زبونى نه خوبست و چندين سپاه

همهء سران سپاه توران به جنگيدن همزبان و همداستان شدند ، و بىدرنگ به آراستن سپاه پرداختند .

رزم كردن كيخسرو بار ديگر با افراسياب

روز ديگر دو سپاه به هم درآويختند . پيگار چنان سخت شد كه شهريار ايران بر پايان آن انديشناك گشت . دور از نظر ديگران

بيامد به يك سوز پشت سپاه * به پيش جهاندار شد دادخواه

كه اى برتر از دانش پارسا * جهاندار بر هر كسى پادشا

اگر نيستم من ستم يافته * چو آهن به بوته درون تافته

نخواهم كه پيروز باشم به جنگ * نه بر دادگر بر كنم كار تنگ