عرفان حج (فارسى) — الصفحة ٥٤
مراتب و درجات تلبيه
مؤمنانى كه اهل معنا و اهل دل هستند ، قرآن را طورى قرائت مىكنند كه گويا دارند از وجود مبارك پيامبر - ص - اين كلمات را تلقّى مىكنند .
و گويى دارند از خود پيامبر مىشنوند .
آنها كه اوحدىّ از اهل قرائت و معرفت هستند بگونه‌اى قرآن را قرائت مىكنند كه گويا دارند از خدا مىشنوند . دربارهء امامان شيعه - عليهم‌السلام - وارد شده است كه آن بزرگواران هنگام نماز وقتى حمد را قرائت مىكردند ، بعضى از كلمات را آنقدر تكرار مىكردند كه گويا از خود خدا مىشنوند ! « 1 »
در آيهء شريفهء « وان أحدٌ من المشركين استجارك فأجرهُ حتى يسمع كلام اللَّه » « 2 »
نيز اين دو مطلب هست . بعضى كه در محضر رسول خدا - ص - قرار مىگرفتند ، قرائت پيامبر را طورى مىشنيدند كه گويا از خداوند متعال تلقى مىكنند و مىشنوند چون اين كتاب براى همه نازل شده است . منتهى كسى كه مستقيماً دريافت كرد و گيرندهء وحى است ، شخص پيامبر است و لا غير .
« أنزلناه اليك الذِّكر لتبيّن لِلنّاسِ ما نُزِّلَ الَيْهم . . . » « 3 »
قرآن كريم هم « انزال » به طرف پيامبر است و هم « تنزيل » به طرف مردم . براى مردم هم نازل شده است و مردم هم گيرندگان كلام خدا هستند . منتهى به وساطت رسول گرامى خدا . بنابر اين گروهى مىتوانند به جايى برسند كه هنگام تلاوت قرآن كريم به گونه‌اى باشند كه گويا اين كلمات را از ذات اقدس إله استماع
( 1 ) - اصول كافى ، كتاب فضل القرآن ، ج 2 ، ص 602
( 2 ) - توبه : 6
( 3 ) - نحل : 44