جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٣٦١
باب 16 عدم جواز شهادت عليه تنگدست در فرض بيم از ستم طلبكار بر او
384 - 45630 - ( 5 ) عالم [ امام كاظم عليه السلام ] فرمود : هر كس عليه مؤمنى شهادت دهد به گونه‌اى كه او يا مالش را يا مروتش را بشكند ، خداوند او را كذّاب مىنامد گرچه راستگو باشد و هر كس كه براى مؤمن شهادتى دهد كه مالش را با آن شهادت زنده سازد يا او را بر دشمنش يارى رساند يا خونش را حفظ كند ، خداوند او را راستگو مىنامد گرچه دروغگو باشد . »
385 - 45631 - ( 6 ) و از عالم [ امام كاظم عليه السلام ] روايت مىكنم . ( مشابه روايت پيشين را ذكر كرده ) و در پايان آن افزوده است : « معناى اين روايت آن است كه به نفع او يا عليه او در مورد نزاعى كه بين او و بين مخالف [ سنّى ] است . ولى در نزاع بين او و بين موافق [ شيعه ] بايد به نفع او و عليه او به‌حقّ شهادت دهد . »
باب 16 عدم جواز شهادت عليه تنگدست در فرض بيم از ستم طلبكار بر او
باب 16 عدم جواز شهادت عليه تنگدست در فرض بيم از ستم طلبكار بر او
386 - 45632 - ( 1 ) محمّد بن قاسم بن فضيل گويد : « از امام ابوالحسن عليه السلام پرسيدم و به ايشان گفتم : مردى از مواليان شما بدهى به مردى مخالف [ سنّى ] دارد كه او مىخواهد آن را در فشار بگذارد و زندانى كند و خداوند عز و جل مىداند كه او ندارد و نمىتواند فراهم كند و طلبكار اين مرد هم بيّنه ندارد . آيا جايز است او براى مخالف سوگند بخورد تا او را از خود دور سازد تا زمانى كه خداوند عز و جل برايش فراهم سازد ؟ و اگر شاهدانى از مواليان تو عليه او هستند كه مىدانند او نمىتواند ، آيا جايز است كه اينان عليه او شهادت دهند ؟ حضرت فرمود : جايز نيست كه عليه او شهادت دهند و البته او هم قصد ستم نداشته باشد . »
387 - 45633 - ( 2 ) داوود بن الحصين گويد : « از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مىفرمود : شهادت را عليه پدر و مادر و فرزند ادا كنيد ولى اداى شهادت بر برادر [ دينى ] در وام ضيّر نكنيد . پرسيدم : ضيّر چيست ؟ حضرت فرمود : اگر صاحب حقّى كه ادّعاى حقّ نسبت به اين شخص دارد ، دربارهء او بر خلاف آنچه خداوند عز و جل و رسول او دستور داده‌اند ، تعدّى كند .
و مشابه اين ، آن كه براى كسى بر ديگرى وام است ولى او ندارد و خداوند متعال دستور داده كه در انتظار او بمانند تا بتواند . خداوند فرموده است : او را تا هنگام توانايى مهلت دهيد و او از تو مىخواهد كه شهادت دهى با اين كه تو مىدانى او در فشار ندارى است ؛ بنابراين بر تو حلال نيست كه در حال سختى ( ندارى ) شهادت دهى . »