جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٢٥٣

باب 39 استحباب جدا سازى اصحاب دعوى

236 - 45482 - ( 2 ) از اميرالمؤمنين عليه السلام روايت شده است كه : « روزى از در قبله وارد مسجد كوفه شد . جمعى كه در ميان‌شان نوجوانى بود و مىگريست و آنان او را ساكت مىكردند ، با حضرت روبه‌رو شدند . اميرالمؤمنين به خاطر آنان ايستاد و به نوجوان فرمود : چرا گريه مىكنى ؟ گفت : اى اميرالمؤمنين ، پدرم همراه اين گروه براى تجارت به سفر رفت . آنان برگشتند ولى پدرم باز نگشت . از آنان دربارهء پدرم پرسيدم ، گفتند : مرده .

دربارهء مالش پرسيدم ، گفتند : مالى به جا نگذاشته است . آنان را پيش شريح بردم . او جز اين كه آنان را سوگند داد ، حكم ديگرى به نفع من نكرد و اى اميرالمؤمنين ، من مىدانم كه همراه پدرم مال بسيارى بود .

اميرالمؤمنين عليه السلام به آنان فرمود : برگرديد . آنان را همراه با نوجوان برگرداند و بالاى سر شريح ايستاد .

فرمود : اى شريح ، اين نوجوان چه مىگويد ؟ شريح گفت : اين اميرالمؤمنين ، اين نوجوان بر اين گروه ادّعايى دارد . من از او بيّنه خواستم ، احدى حاضر نكرد . پس از آن ، اين گروه را براى اين نوجوان سوگند دادم .

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : هيهات ! اى شريح ، اين گونه در چنين موردى حكم نمىدهند . شريح گفت : اى اميرالمؤمنين ، پس چگونه در اين مورد حكم دهم ؟ اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : من در اين مورد حكم مىدهم و امروز در اين مورد حكمى خواهم داد كه پس از داوود پيامبر كسى چنين حكمى نداده است . سپس اميرالمؤمنين عليه السلام درجايگاه قضاوت نشست و عبداللّه بن ابى رافع را كه كاتب حضرت بود ، طلبيد و به او دستور داد كه كاغذ و قلمى حاضر سازد . پس از آن دستور داد كه آن گروه را در اطراف مسجد جدا از هم قرار دهند و هر كدام از آنان در كنار ستونى بنشيند و با هر كدام فردى را همراه ساخت و دستور داد كه سرهاىشان پوشيده باشد و به اطرافيان خود فرمود : هر زمان كه شنيديد من تكبير گفتم ، شما هم تكبير بگوييد . سپس مردى از آنان را طلبيد ، رويش را باز كرد و به او نگريست و در او تأمّل نمود و فرمود : آيا مىپنداريد كه من نمىدانم ؛ با پدر اين نوجوان چه كرده‌ايد ؟

در اين صورت من جاهل خواهم بود ! سپس رو به او كرد و از او پرسيد . او گفت : اى اميرالمؤمنين ، او مرد . حضرت از او پرسيد : مرضش چگونه بود و چه اندازه مريض شد و كجا و علّت‌هاى مريضىاش چه بود و زمانى كه حالت احتضار داشت و كسى كه چشم او را بست و كسى كه غسلش داد و آنچه در آن كفن شد و كسى كه او را برداشت و آن كس كه بر او نماز گزارد و آن كس كه او را به خاك سپرد و چون از تحقيق و سئوال فارغ شد ، صدا بلند كرد كه زندان ، زندان و سپس تكبير فرمود و همهء كسانى كه با حضرت بودند ، آنها هم تكبير گفتند . آن گروه متزلزل شدند و يقين كردند كه رفيقشان اعتراف كرده است .

پس از آن ، حضرت مرد ديگرى را طلبيد و هر آنچه به اوّلى گفته بود به او نيز فرمود . او گفت : اى اميرالمؤمنين ، من تنها يك نفر از گروه بودم و متمايل به قتل هم نبودم و به قتل اعتراف نمود . پس از آن ، حضرت گروه را تك تك طلبيد و همه جز نفر اوّل ، اقرار كردند و همه به مال اقرار نمودند و مال را برگرداندند و قصاصى كه بر آنان واجب بود ، حضرت بر آنان ثابت كرد .

پس از آن شريح گفت : اى اميرالمؤمنين ، حكم داوود عليه السلام در چنين مورد كه شما از او گرفته‌ايد ، چگونه بود ؟