جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٧٨١

باب 23 جواز پذيرش هديه و منافع ديگر از سوى طلبكار بدون اشتراط آن ضمن عقد قرض

امام عليه السلام فرمود : اگر آن ، كار نيكى ميان آن دو است ، اشكال ندارد و اگر تنها به اين دليل به او وام مىدهد كه از سوى وام گيرنده سودى به او رسد ، شايسته نيست . »

مرحوم شيخ طوسى قدس سره در كتاب الاستبصار مىفرمايد : « اين حديث را به يكى از اين دو گونه مىتوان توجيه كرد : نخست آن‌كه ، آن را بر نوعى از كراهت حمل كنيم و دوم اين‌كه آن را به صورتى حمل كنيم كه آن را شرط كرده است ؛ از اين رو جايز نيست . »

1292 - ( 17 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى براى پيش‌خريد كالايى بيست دينار مىپردازد به اين شرط كه ده دينار يا مشابه آن به فروشنده وام دهد .

امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست ؛ چون اين قرض ، سودآور است . »

1293 - ( 18 ) در همان كتاب روايت مىشود كه : « از امام باقر عليه السلام دربارهء شخصى سؤال شد كه براى منفعتى وام مىدهد . امام عليه السلام فرمود : هر قرض سودآورى ، رباست . »

1294 - ( 19 ) در كتاب قرب الاسناد آمده است : « از امام موسى بن جعفر عليه السلام سؤال كردم : شخصى صد درهم به ديگرى مىدهد ، به اين شرط كه پنج درهم - يا كمتر يا بيشتر - به او بدهد و او را شريك كند .

امام عليه السلام فرمود : اين رباى خالص است . »

ارجاعات

گذشت :

در روايت هجدهم از باب نود و سوم از باب‌هاى معاشرت فرمودهء پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه : « مسلمان بر برادر مسلمانش سى حقّ دارد كه جز با انجام آنها يا بخشش صاحب حقّ از عهدهء آنها خارج نمىشود . . . و هديه‌اش را بپذيرد و نيكىاش را جبران كند و در مقابل نعمتش ، سپاسگزارى كند . »

و در روايت شانزدهم از باب دهم از باب‌هاى كسب‌هاى روا و ناروا ، در تفسير آيهء : « بسيار حرام خوران » اين گفته كه امام عليه السلام فرمود : « مقصود كسى است كه نياز برادرش را بر طرف مىكند و آن‌گاه هديه‌اش را مىپذيرد . »

در روايت يكم از باب هفدهم از باب‌هاى دِيْن ، از امام عليه السلام سؤال شد : « شخصى از مال بدهكارش مىخورد يا مىنوشد يا بدهكار براى وى هديه مىآورد . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »

مىآيد :

در روايات باب بعدى و باب سوم از باب‌هاى رهن ، مناسب با اين بحث خواهد آمد ؛ ملاحظه كنيد .