جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٥٤١
باب 15 حكم از رونق افتادن درهمهاى قرض داده شده
باب 15 حكم از رونق افتادن درهمهاى قرض داده شده
باب 15 حكم از رونق افتادن درهمهاى قرض داده شده
902 - ( 1 ) يونس گويد : « به امام رضا عليه السلام نوشتم : من سه هزار درهم از شخصى طلبكارم . زمانى قرض دادن آن درهمها در ميان مردم رواج داشت ولى اكنون از رونق افتاده است . آيا من همان درهم را از وى طلبكارم يا درهم هايى كه امروز در ميان مردم رايج است ؟
امام عليه السلام در پاسخ مرقوم فرمود : تو حق دارى درهمهاى رايج در ميان مردم را از وى بگيرى ؛ همانگونه كه درهمهاى رايج در ميان مردم را به وى دادى . »
903 - ( 2 ) در كتاب المقنع آمده است : « اگر از شخصى تعدادى درهم قرض كردى ، سپس آنها از رونق افتاد و اوضاع تغيير كرد و ديگر چيزى با آنها معامله نشد ، پس براى صاحب آن درهمها ، درهمهاى رايج در ميان مردم است . »
904 - ( 3 ) يونس گويد : « به امام رضا عليه السلام نوشتم : من از شخصى تعدادى درهم طلبكار هستم ولى حكومت ، آن درهمها را از رواج انداخته و درهمهاى مرغوبترى را جايگزين آنها كرده و امروز آنها كاهش يافته است . با اين وضع من كدام درهمها را از او طلبكارم ؟ درهمهاى اول كه حكومت آنها را از رواج انداخته يا درهم هايى را كه حكومت رايج كرده است ؟
امام عليه السلام مرقوم فرمود : درهمهاى اول مال توست . »
در كتاب من لا يحضره الفقيه روايت مىشود كه يونس بن عبدالرحمن به امام رضا عليه السلام نوشت : « من از شخصى ده درهم طلبكارم . حاكم ، آن درهمها را از رواج انداخته و درهمهاى بهترى آورده است . با اين وضع ، درهمهاى نخست كاهش يافته است . . . » ادامهء اين حديث ، مانند حديث پيشين است .
پس از پايان حديث ، مرحوم صدوق قدس سره مىفرمايد : « استاد ما محمد بن حسن قدس سره حديثى روايت كرده كه درهمهاى رايج در ميان مردم حق اوست . »
905 - ( 4 ) صفوان گويد : « معاوية بن سعيد از امام عليه السلام سؤال كرد : شخصى از ديگرى تعدادى درهم قرض كرد . سپس آن درهمها از رونق افتاد يا تغيير كرد به طورى كه چيزى با آنها معامله نمىشود . صاحب درهمها ، درهمهاى اولى را طلبكار است يا درهمهاى رايج در ميان مردم را ؟
امام عليه السلام فرمود : براى صاحب درهمها ، درهمهاى اول است . »