جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٥٣١
باب 9 حكم معامله با درهم‌هاى ناقص و ناخالص
881 - ( 6 ) محمد بن مسلم گويد : « شخصى از اهالى سجستان نزد امام باقر عليه السلام آمد و گفت : در محل ما درهمى به نام شاهى است كه دو دانگ آن ناخالص است . امام عليه السلام فرمود : در صورت رواج آن ، اشكال ندارد . »
882 - ( 7 ) فضل ابوعباس گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء درهم‌هاى ناسره سؤال كردم . امام فرمود :
هرگاه درهم‌هاى رايج ميان اهل شهر را خرج كنى ، اشكال ندارد اما اگر درهم‌هاى غير رايج را مصرف كنى ، جايز نيست . »
883 - ( 8 ) حريز بن عبدالله گويد : « نزد امام صادق عليه السلام بودم كه گروهى از اهل سجستان وارد شدند و دربارهء درهم‌هاى ناسره سؤال كردند . امام عليه السلام فرمود : در صورتى كه در شهر رايج است ، اشكال ندارد . »
884 - ( 9 ) مفضل بن عمر جعفى گويد : « نزد امام صادق عليه السلام بودم . تعدادى درهم در برابر خود ريخته بود .
امام عليه السلام يكى از آنها را به من داد و فرمود : اين را بررسى كن . گفتم : ستوق است .
امام عليه السلام پرسيد : ستوق چيست ؟
گفتم : لايه‌اى از مس كه دو لايه نقره روى آن را فراگرفته است .
امام عليه السلام فرمود : آن را بشكن ؛ زيرا معامله و خرج كردن آن جايز نيست . »
مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « مقصود اين حديث آن است كه خرج كردن اين درهم‌ها جايز نيست . مگر پس از بيان كيفيت آنها ؛ زيرا در صورت بيان نكردن ، گيرنده مىپندارد كه آنها مرغوب است . »
885 - ( 10 ) عبدالرحمان بن حجاج گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : جنسى را با درهم مىخرم و درهمى مىپردازم كه وزن آن يك يا دو حبّه « 1 » كم است .
امام عليه السلام فرمود : جايز نيست تا اين‌كه براى او بيان كنى . سپس ادامه داد : مگر آن‌كه همانند اين درهم‌هاى سالمى باشد كه به صورت شمارش نزد ما رواج دارد . »
886 - ( 11 ) عبدالرحمان بن حجاج گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى جنسى را با درهمى مىخرد كه يك حبّه و مانند آن كم است . آيا خريدار بدون بيان اين مطلب به فروشنده مىتواند آن درهم‌ها را به وى دهد ؟
امام عليه السلام فرمود : نه ! مگر آن‌كه مانند اين درهم‌هاى سالم رواج داشته باشد همان‌گونه كه به صورت شمارش نزد ما رواج دارد . »
( 1 ) . حبّه ، واحد وزن برابر با وزن دو جو يا يك شصتم دينار برابر با سه دهم نخود است .