جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٤٩١
باب 14 جواز هديه دادن به انگيزه دريافت هديه برتر
باب 14 جواز هديه دادن به انگيزه دريافت هديه برتر
باب 14 جواز هديه دادن به انگيزه دريافت هديه برتر
799 - ( 1 ) ابراهيم بن عمر از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه در تفسير آيه : « و آنچه ربا مىدهيد تا از اموال مردم سود ببريد ، نزد خداوند افزايش نمىيابد . »
فرمود : « مقصود از آيه ، هديه‌اى است كه به انگيزهء دريافت هديه برتر داده مىشود . پس آن ربايى است كه خورده مىشود . »
اين روايت در كتاب دعائم الاسلام آمده است ؛ با اين تفاوت كه جملهء پايانى آن به اين صورت است : « پس آن ، رباست . »
800 - ( 2 ) ابراهيم بن عمر يمانى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « ربا بر دو گونه است : رباى حلال و رباى حرام . رباى حلال ، هديه‌اى است كه به انگيزهء دريافت هديهء برتر به كسى مىدهى ، پس آن رباى حلال است و آن مصداق اين سخن خداوند است : « و آنچه ربا مىدهيد تا از اموال مردم سود ببريد ، نزد خداوند افزايش نمىيابد . »
و رباى حرام ، ربايى است كه خداوند عز و جل آن را نهى و تهديد به آتش كرده است . »
در كتاب المقنع اين حديث را تا پايان آيهء قرآن آورده است و آن را اين‌گونه ادامه مىدهد : « رباى حرام به اين صورت است كه شخصى به ديگرى ده درهم دهد به اين شرط كه بيش از آن بازگرداند . »
و در كتاب الهدايه آمده است : « ربا بر دو گونه است : رباى حلال و رباى حرام . رباى حلال هديه‌اى است كه به انگيزهء دريافت هديهء برتر به كسى مىدهى و رباى حرام به اين صورت است كه شخصى ده درهم به ديگرى مىدهد به اين شرط كه بيش از آن به وى بازگرداند ، پس آن ربايى است كه خداوند از آن نهى كرده است . »
در كتاب فقه الرضا آمده است : « بدان كه ربا بر دو گونه است : رباى حلال و رباى حرام . رباى حلال هديه‌اى است كه به انگيزهء دريافت هديهء برتر به كسى مىدهى و رباى حرام در كالاهاى پيمانه‌اى و وزن‌كردنى است . . . » ادامهء آن ، همانند متن كتاب الهدايه است .
801 - ( 3 ) در كتاب من لا يحضره الفقيه آمده است : « ربا بر دو گونه است : رباى حلال و رباى حرام . رباى حلال هديه‌اى است كه به انگيزهء دريافت هديهء برتر به كسى مىدهى و آن مصداق اين سخن خداوند است :
« و آنچه ربا مىدهيد تا از اموال مردم سود ببريد ، نزد خداوند افزايش نمىيابد » و رباى حرام اين است كه شخصى به ديگرى ده درهم مىدهد به اين شرط كه بيش از آن به وى بازگرداند . پس اين ربايى است كه خداوند از آن نهى كرده است و مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آورديد ، از خدا پروا كنيد و باقيمانده‌هاى ربا را رها كنيد اگر مؤمن هستيد . پس اگر چنين نكنيد ، بدانيد كه به جنگ با خدا و پيامبر برخاسته‌ايد و اگر توبه كنيد ، سرمايه‌هاىتان از آنِ شماست . نه ستم مىكنيد و نه مورد ستم قرار مىگيريد . »