جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٣٤٩

باب 47 حكم اجبار احتكاركننده بر فروش هنگام نياز مردم

ولى خريدار گفت : دست نگهدار . من به فلان قيمت مىخواستم . كارگزار از اين سخن فهميد كه باز هم نرخ را بالا گفته است . به همين صورت ادامه داد تا به نرخ يكسانى رسيد . »

540 - ( 10 ) حفص بن غياث از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « سال‌هاى نخست مسئوليت يوسف ، مصادف با گرانى بود ، در حالى كه وى براى احدى هرگز آرزوى گرانى نمىكرد بلكه دليل گرانى اين بود كه بازرگانان نزد يوسف آمدند و از وى درخواست خريد كردند . يوسف گفت : هر چه مىخواهيد بخريد . آنان گفتند : به فلان قيمت مىخريم و يوسف نيز پذيرفت . آنان خريدند ، بار زدند و رفتند تا وارد شهر شدند . در آنجا با گروه ديگرى از بازرگانان برخورد كردند و از دستهء اول دربارهء قيمت خريد اجناس سوال كردند و آنان قيمت را دوبرابر گفتند . دستهء دوم نزد يوسف آمدند و درخواست خريد كردند . حضرت يوسف به آنان گفت : به هر مبلغى كه مىخواهيد ، بخريد . آنان گفتند : به فلان مبلغ كه پيشتر فروختى ، به ما نيز به فروش . يوسف گفت : آن‌گونه كه شما مىگوييد نيست ولى با اين حال بگيريد . آنان خريد كردند و وارد شهر شدند . در آنجا با گروه ديگرى از بازرگانان برخورد كردند . آنان از قيمت خريد سوال كردند و خريداران قيمت را به آنان دوبرابر گفتند تا اين‌كه گرانى بر مردم فشار آورد . آنان نيز براى خريد نزد يوسف آمدند و درخواست خريد كردند . يوسف گفت : بخريد . آنان گفتند : همان‌گونه كه پيشتر فروختى به ما نيز به فروش .

يوسف گفت : پيشتر چگونه فروختم ؟

آنان گفتند : به فلان قيمت .

يوسف گفت : اين‌گونه نيست ولى بگيريد .

آنان خريدند . وقتى وارد شهر شدند ، مردم به يكديگر گفتند : بياييد به دروغ قيمت را ارزان بگوييم ، همان‌طور كه به دروغ گران گفتيم .

آن‌گاه گروه ديگرى نزد يوسف رفتند و درخواست خريد كردند . يوسف گفت : بخريد .

آنان گفتند : همانطور كه پيشتر فروختى به ما نيز به فروش .

يوسف گفت : پيشتر چگونه فروختم ؟

آنان گفتند : به فلان قيمت و از قيمت كاستند .

يوسف گفت : اين‌گونه كه شما مىگوييد ، نيست ولى با اين حال بگيريد .

آنان خريد كردند و وارد شهر شدند . در آنجا مردم از قيمت سوال كردند و آنان قيمت را به نصف قيمت خريد گفتند .

سپس گروه ديگرى براى خريد نزد يوسف آمدند و درخواست خريد كردند . يوسف گفت : بخريد .

آنان گفتند : همان‌گونه كه پيشتر فروختى به ما به فروش .

يوسف گفت : پيشتر چگونه فروختم ؟

آنان گفتند : به فلان مبلغ و قيمت را به نصف آنچه شنيده بودند كاهش دادند .

يوسف گفت : اين‌گونه نيست كه مىگوييد ولى با اين حال بگيريد .

به اين صورت دربارهء قيمت به يكديگر دروغ مىگفتند تا اين‌كه قيمت به حال اول بازگشت آن‌گونه كه خداوند مىخواست . »

541 - ( 11 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام دربارهء نرخ گذارى سوال شد . امام عليه السلام