جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ٢٧٥
باب 18 استحباب نماز اول وقت براى تاجر و . . .
387 - ( 6 ) ابوالفتوح رازى در تفسير خود از ابو امامه باهلى حديث طولانى روايت كرد كه خلاصهء آن چنين است : « روزى ثعلبه فرزند حاطب انصارى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! در پيشگاه خدا براى من دعا كن تا مالى به من عنايت فرمايد !
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : اى ثعلبه ، واى برتو ! برو و به آنچه دارى قناعت كن ! چرا كه انسان سپاسگزار بهتر از انسان ثروتمند ناسپاس است .
ثعلبه رفت و پس از چند روز بازگشت و گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله از خدا بخواه كه مالى به من عطا كند !
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : آيا من الگوى تو نيستم ؟ به عزت عرش خداوند سوگند ! كه اگر من مىخواستم ، كوه‌هاى زمين برايم طلا و نقره مىگرديد !
ثعلبه رفت ، سپس براى بار سوم بازگشت و گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ، از خدا بخواه كه مالى به من دهد ؛ چرا كه در اين صورت من حق خدا و حقوق ديگران را پرداخت خواهم كرد و به خويشاوندانم نيكى خواهم نمود !
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : خدايا ! به ثعلبه مال فراوانى عنايت كن !
ثعلبه تعداد اندكى گوسفند داشت . با دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله خداوند به آنها بركت داد و همانند مورچه شروع به زياد شدن كردند . ثعلبه پيش از افزايش اموالش ، نمازهاى پنجگانه را همراه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در مسجد آن حضرت بجا مىآورد . با افزايش گوسفندان ثعلبه ، وى ناچار شد محلى خارج از مدينه براى آنها بسازد و چون شخصاً كارهاى گوسفندانش را انجام مىداد ، از آن پس در نماز ظهر و عصر پيامبر صلى الله عليه و آله شركت مىكرد و نماز صبح و مغرب و عشا را در همان محل بجا مىآورد .
سپس با افزايش گوسفندانش از آنجا به خانهء بزرگترى در خارج مدينه منتقل شد و از آن پس در هيچ يك از نمازهاى جماعت پيامبر صلى الله عليه و آله شركت نمىكرد و تنها در نماز جمعه شركت مىكرد . با افزايش اموالش ، از نماز جمعه نيز محروم گرديد و از رهگذران از حوادث مدينه سوال مىكرد .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : ثعلبه چه كرد ؟
گفتند : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! وى به قدرى گوسفند دارد كه هيچ يك از دره‌ها گنجايش آنها را ندارد ؛ از اين رو به فلان دره رفته ، در آنجا منزلى ساخته و اقامت كرده است !
پيامبر صلى الله عليه و آله سه مرتبه فرمود : افسوس بر ثعلبه !
اين حديث طولانى است و در آن از بدفرجامى و عدم پرداخت زكات از سوى وى سخن به ميان آمده است .
ارجاعات
گذشت :
در روايات باب دوم از باب‌هاى اوقات نماز ، مطالبى بر اين بحث دلالت مىكند .
در روايت سى و پنجم از باب بيست و سوم از باب‌هاى طلب روزى فرمودهء امام معصوم عليه السلام كه :
« آنان تاجر بودند ، پس هنگام نماز تجارت را رها مىكردند و به سوى نماز مىرفتند . پاداش آنان بزرگ‌تر از پاداش كسى است كه تجارت نكند . »