جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الجزء ٢٣، الصفحة ١٠٤٧

باب 10 عدم جواز زيان رساندن از سوى مالك نخل در ملك ديگران

سمره گفت : من براى عبور از راه رسيدن به درختم ، اجازه نمىگيرم .

مرد انصارى به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شكايت كرد و آن حضرت سمره را فراخواند و به وى فرمود : فلانى از تو شكايت كرده و معتقد است تو بدون اجازه بر او و خانواده‌اش وارد مىشوى . هنگام ورودت اجازه بگير .

سمره گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! آيا در مسير رسيدن به درختم ، بايد اجازه بگيرم ؟

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : دست از آن درخت بردار تا در فلان مكان يك درخت به تو بدهم .

سمره گفت : نه .

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : دو درخت متعلق به تو باشد .

سمره گفت : نمىخواهم .

پيامبر صلى الله عليه و آله همچنان بر تعداد درختان افزود تا به ده درخت رسيد و به وى فرمود : ده درخت در فلان محل متعلق به تو باشد ولى سمره نپذيرفت .

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : دست از آن درخت بردار تا درختى در بهشت از آنِ تو باشد .

سمره گفت : نمىخواهم .

سرانجام پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : تو مرد زيان‌رسانى هستى و زيان و زيان رساندن بر مؤمن نيست . سپس دستور داد درختش را بر كَنند و در مقابلش بيندازند و به وى فرمود : برو هر كجا مىخواهى آن را به كار . »

1736 - ( 5 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام از پدرش عليه السلام از نياكانش از على عليه السلام روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « زيان و زيان رسانى نيست . »

1737 - ( 6 ) طلحة بن زيد از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « همسايه همانند خود انسان است ؛ نه زيان رسان و نه گناهكار . »

ارجاعات

گذشت :

در تعدادى از روايات باب هفتاد و هشتم از باب‌هاى معاشرت و در روايات باب يازدهم از باب‌هاى فروش ميوه ، مناسب با اين بحث هست .

و در روايت يكم از باب پانزدهم از باب‌هاى صلح فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « زيان و زيان‌رسانى نيست ، پس اگر ديوار را ويران كرد ، موظف به ساختن آن مىشود . »

مىآيد :

در روايت سيزدهم از باب يكم از باب‌هاى شفعه فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ميان شريكان در زمين و خانه ، حكم به شفعه كرد و فرمود : زيان و زيان‌رسانى نيست . »

و در باب چهل و چهارم از باب‌هاى طلاق ، مطالبى خواهد آمد كه بر اين بحث دلالت مىكند .

و در روايت چهارم از باب پانزدهم از باب‌هاى موجبات ضمان فرمودهء امير مؤمنان عليه السلام كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله حكم كرد كه زيان و زيان رسانى نيست . اگر صاحب گاو آن را در راه شتر بسته است ، ضامن آن است . »