جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٩٣٥
باب 42 جواز تعيين ديْن بدهكار و پرداخت آن
1647 - 32860 - ( 4 ) ليث مرادى روايت مىكند كه : « يكى از دوستان عمر بن حنظله از امام صادق عليه السلام سؤال كرد :
شخصى با ديگرى معاملهء عينه انجام مىدهد . وقتى زمان پرداخت بدهىاش فرامىرسد ، طلبكار از او درخواست پرداخت آن را مىنمايد . شخص بدهكار مىگويد : به خدا سوگند چيزى ندارم ! بار ديگر با من به صورت عينه معامله كن تا آن را به تو پرداخت كنم .
امام عليه السلام فرمود : معاملهء او اشكال ندارد . »
1648 - 32861 - ( 5 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد :
« گروهى با يكديگر به صورت « عينه » معامله مىكنند - وقتى با هم توافق كردند ، در ميان خود معامله انجام مىدهند . امام عليه السلام پرسيد : براى چه اين كار را مىكنند ؟ گفته شد : حرام را ناپسند مىشمارند .
امام عليه السلام فرمود : هر كس خواستار حلال است ، اشكال ندارد ؛ حتى اگر شخصى با زنى زنا كند و سپس تصميم به ازدواج بگيرند و به طور صحيح با هم ازدواج كند ، عمل آنان حلال است . »
1649 - 32862 - ( 6 ) عبدالرحمن بن ابى عبدالله از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« آنچه به صورت عينه فروختى ، تحويل نگير . امام عليه السلام مىفرمايد : با او معاملهء عينه انجام نده و سپس آنچه از وى طلبكار هستى ، از او تحويل بگير .
« 1 » » مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « اين حديث بر نوعى كراهت حمل مىشود ؛ زيرا ما گفتيم : جايز است انسان آنچه به صورت عينه فروخته ، تحويل بگيرد . »
1650 - 32863 - ( 7 ) عبدالله بن سنان مىگويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم :
من از شخصى طلبكارم و او تنگدست است ؛ از اين رو كالايى را از شخصى به صورت نسيه مىخرد . بنا بر اين‌كه من ضامن وى شوم و بدهىاش را به من پرداخت كند .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
1651 - 32864 - ( 8 ) به كار بن ابوبكر مىگويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم :
شخصى از ديگرى طلبكار است . هنگام سررسيد ، بدهكار مىگويد : كالايى [ نسيه ] به من به فروش تا آن را بفروشم و بدهىات را پرداخت كنم .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
( 1 ) . وقتى انسان از راه معاملهء عينه از ديگرى طلبكار است ، اگر جنسى را كه به او مىفروشد بار ديگر بخرد ، قيمت آن از بدهى وى كم مىشود .