جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٩١٧
باب 38 مدت زمان خريد مدت‌دار ، براى مشترى در بيع مرابحه‌اى
باب 38 مدت زمان خريد مدت‌دار ، براى مشترى در بيع مرابحه‌اى
باب 38 مدت زمان خريد مدت‌دار ، براى مشترى در بيع مرابحه‌اى
1607 - 32820 - ( 1 ) ميسّر مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : ما اجناس را نسيه و مدت‌دار مىخريم . آن‌گاه شخصى نزد من مىآيد و مىپرسد : اين كالا براى تو چقدر تمام شده است ؟
و من مىگويم : به فلان مبلغ . سپس آن را با مقدارى سود به او مىفروشم .
امام عليه السلام فرمود : هر گاه آن را به صورت مرابحه به او بفروشى ، به همان اندازه كه تو براى پرداخت پول آن مهلت دارى ، خريدار نيز مهلت دارد .
با شنيدن اين سخن امام عليه السلام گفتم : انا لله و انا اليه راجعون ! نابود شديم !
امام عليه السلام پرسيد : به چه دليل ؟
گفتم : بر روى زمين هر پارچه و لباسى را به صورت مرابحه بفروشم ، از من مىخرند ؛ حتى اگر قيمت آن از قيمت خريد نيز كاسته شده باشد .
وقتى امام عليه السلام مشكل مرا دانست ، فرمود : آيا نمىخواهى درى را بر روى تو باز كنم كه گشايشت در آن باشد ؟
گفتم : آرى !
امام عليه السلام فرمود : بگو : فلان مبلغ بر من تمام شده است و من با فلان مقدار افزوده به تو مىفروشم .
و نگو : با فلان مقدار سود . »
1608 - 32821 - ( 2 ) هشام بن حكم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه : « دربارهء شخصى كه كالايى را مدت‌دار خريده است ، فرمود :
او نمىتواند به صورت مرابحه بفروشد مگر تا همان مدتى كه آن را خريده است و اگر به صورت مرابحه بفروشد و به او نگويد ، براى خريدار به همان اندازه مهلت هست . »
1609 - 32822 - ( 3 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« هر كس كالايى را مدت‌دار بخرد ، نمىتواند آن را به صورت مرابحه بفروشد ؛ مگر آن‌كه آن را بيان كند . و اگر آن را پوشيده نگه داشت ، معامله باطل است ؛ مگر در صورتى كه خريدار راضى شود يا به اندازهء فروشنده براى وى مهلت باشد . »
1610 - 32823 - ( 4 ) ابومحمد وابشى مىگويد : « شنيدم شخصى از امام صادق عليه السلام سؤال كرد :
« شخصى كالايى را نسيه به مدت يكسال خريد و سپس به صورت مرابحه به ديگرى فروخت .
آيا مىتواند قيمت و سود آن را به صورت نقد دريافت كند ؟
امام عليه السلام فرمود : او تنها به همان صورتى كه خريده ، حق دارد . اگر نقداً چيزى پرداخت كرده ، به اندازه آن را مىتواند نقد بگيرد و اگر نقداً چيزى نپرداخته ، تا همان سررسيد خريد بايد صبر كند .
گفتم : اگر خريدار وى مانند خودش از پشتوانهء مالى برخوردار نباشد ؟
امام عليه السلام فرمود : بايد براى حق خويش تا سررسيد خريدش وثيقه بگيرد . »