جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٩١١
باب 35 جواز بيع مساومه [ چانه‌زنى براى بالا بردن قيمت ]
1598 - 32811 - ( 12 ) منصور بن حازم مىگويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم :
شخصى از ديگرى درخواست خريد لباسى را به صورت « عينه » مىنمايد . فروشنده مىگويد : آن نزد من موجود نيست . اين درهم‌ها را بگير و آن را بخر . وى درهم‌ها را مىگيرد و لباسى را كه مىخواهد ، مىخرد . سپس آن را نزد صاحب پول مىآورد تا آن را از وى بخرد .
امام عليه السلام فرمود : آيا اين‌گونه نيست كه اگر لباس از ميان برود ، از مال صاحب پول خواهد بود ؟
گفتم : آرى !
امام عليه السلام فرمود : اگر بخواهد ، بخرد و اگر نخواهد ، نخرد ؛ اشكال ندارد . »
1599 - 32812 - ( 13 ) اسماعيل بن عبدالخالق مىگويد : « از امام موسى بن جعفر عليهما السلام دربارهء « عينه » سؤال كردم و گفتم : بيشتر تاجران ما « عينه » مىدهند . من براى شما توضيح مىدهم كه چگونه عمل مىكنند .
امام عليه السلام فرمود : بگو !
گفتم : شخصى چانه‌زن كه به دنبال كالايى است ، نزد ما مىآيد - در حالى كه كالاى درخواستى وى نزد ما موجود نيست . پس با ما دربارهء آن چانه مىزند و مىگويد ده - يازده به تو سود مىدهم و من مىگويم : ده - دوازده . به همين صورت با يكديگر چانه مىزنيم تا با هم به توافق برسيم . آن‌گاه به وى مىگويم : چه كالايى مىخواهى برايت بخرم ؟ مىگويد : حرير ؛ چون حرير كم‌ترين زيان را دارد .
پس با همين گفتگو بدون آن‌كه معامله‌اى انجام پذيرد به دنبال خريد كالا مىروم .
امام عليه السلام فرمود : آيا اين‌گونه نيست كه اگر نخواستى ، به او ندهى و اگر او نخواهد ، از تو نگيرد ؟
گفتم : آرى ! پس مىروم و براى وى آن حرير را مىخرم و به اندازهء توانم قيمت آن را مىشكنم ، آن‌گاه او را به خانهء خود مىآورم و با وى معامله مىكنم . گاهى بر مبلغ توافقى پيشين اندكى مىافزايم و گاهى با همان مبلغ با وى معامله مىكنم و زمانى سخت‌گيرى مىكنيم و معامله‌اى سر نمىگيرد .
وقتى از من خريد ، هيچ‌كس آن را از وى از كسى كه به من فروخته ، گران‌تر نمىخرد ، از اين رو به او مىفروشد . او نيز نزد من مىآيد و درهم‌ها را مىگيرد و به خريدار مىدهد و گاهى نيز مىآيد و خريدار را به من حواله مىكند .
امام عليه السلام فرمود : پول را جز به صاحب حرير به كسى نده !
گفتم : و گاهى ميان من و او معامله‌اى سر نمىگيرد . پس از صاحب حرير درخواست مىكنم و او از من مىپذيرد .
امام عليه السلام فرمود : آيا اين‌گونه نيست كه اگر نخواهد ، نمىپذيرد و اگر تو نخواهى ، پس نمىدهى ؟
گفتم : آرى ! اگر آن نابود شود ، از مال من رفته است .
امام عليه السلام فرمود : اشكالى ندارد ! »