جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٨٦١

باب 14 حرمت كم‌فروشى با پيمانه و ترازو

1508 - 32721 - ( 9 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىكند كه : « على عليه السلام تازيانه به دست در بازارها گردش مىكرد و كم‌فروشان و خيانتكاران در معامله با مسلمانان را با آن مىزد . اصبغ بن نباته مىگويد : يك روز به امام عليه السلام گفتم : اى امير مؤمنان عليه السلام ! من اين كار را به جاى شما انجام مىدهم . تو در خانه بنشين !

امام عليه السلام فرمود : تو براى من خيرخواهى نكردى ؛ اى اصبغ !

امير مؤمنان عليه السلام بر شهبا - قاطر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله - سوار مىشد و در تك‌تك بازارها گردش مىكرد .

يك روز به بازار گوشت‌فروشان رفت و فرمود : اى گروه قصابان ! در گرفتن جان حيوانات پيش از آن‌كه خود آن‌ها جان دهند ، شتاب نكنيد و بپرهيزيد از دميدن در گوشت !

سپس به بازار خرمافروشان رفت و فرمود : جنس نامرغوب را آشكار كنيد ، آن‌گونه كه جنس مرغوب را آشكار مىكنيد .

آن‌گاه به بازار ماهىفروشان رفت و فرمود : جز ماهى پاك و حلال را نفروشيد و از آنچه در آب مىميرد و بر روى آب مىآيد ، بپرهيزيد !

سپس به كناسه رفت . در آنجا انواع تجارت از برده‌فروشى ، گهواره‌سازى ، شترفروشى ، صرافى ، پارچه‌فروشى و دوزندگى وجود داشت . امام عليه السلام با صداى بلند ندا داد : اى گروه تاجران ! در اين بازارهاىتان سوگند ياد مىشود ، پس سوگندهاىتان را با صدقه در هم آميزيد و از سوگند دست برداريد ، زيرا خداوند كسى را كه به نامش سوگند دروغ ياد كند ، پاك نمىگرداند . »

1509 - 32722 - ( 10 ) ابن عباس مىگويد : « هرگز ظلم و ستم در ميان قومى آشكار و شايع نشد مگر آن‌كه دو گونه مرگ در ميان آنان پديدار گرديد . و كم‌فروشى در ميزان رايج نگرديد ، مگر آن‌كه زيان و تنگدستى آشكار گرديد . »

ابوخليفه از ابوكثير نقل مىكند كه گفت : « كم‌فروشى در ميزان آشكار نگرديد مگر آن‌كه به قحطى و خشكسالى گرفتار شدند و پيمان‌شكنى در ميان قومى رواج نيافت ، مگر آن‌كه دشمنان‌شان بر آنان پيروز گرديدند . »

1510 - 32723 - ( 11 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :

« براى انسان جايز نيست كه با صاعى [ / پيمانه ] غير از صاع آن شهر معامله كند . »