جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٨٣
باب 1 آن‌چه دربارهء جستجوى روزى و ترك آن و نكوهشِ سرزنشگر طالب معاش است
30 - 31244 - ( 30 ) كليب صيداوى مىگويد : « به امام صادق عليه السلام عرض كردم : در پيشگاه خدا براى من در خصوص روزى دعا كن . به تحقيق در تنگنا و فشار قرار گرفته‌ام .
امام عليه السلام فوراً در پاسخ من فرمود : دعا نمىكنم ؛ بيرون برو و طلب [ روزى ] كن . »
31 - 31245 - ( 31 ) علا از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« آيا شما از مورچه ناتوان‌تريد ؛ زيرا مورچه [ غذايش ] را به سوى لانه‌اش مىكشد . »
32 - 31246 - ( 32 ) سكونى از امام صادق عليه السلام از امام باقر عليه السلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « هنگامى كه يكى از شما تنگدست شد و در فشار قرار گرفت ، [ به دنبال روزى ] بيرون رود و خود و خانواده‌اش را اندوهگين نسازد . »
33 - 31247 - ( 33 ) از امير مؤمنان عليه السلام روايت شده كه فرمود :
« از كوچ كردن ، مال به دست مىآيد . »
34 - 31248 - ( 34 ) قطب راوندى در كتاب دعوات از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « به تحقيق ، مردى از شما مىآيد كه گناهى بر وى نوشته نمىشود ؛ زيرا او درگير معاش و زندگى است . »
35 - 31249 - ( 35 ) از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرمود :
« برخى از گناهان است كه هيچ نماز و روزه‌اى آن‌ها را جبران نمىكند .
سؤال شد : اى رسول خدا ! پس چه چيز آن‌ها را مىپوشاند ؟
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : اندوه‌ها و ناراحتىهاى طلب معاش و تأمين زندگى ! »
36 - 31250 - ( 36 ) قاسم بن محمد با واسطه روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « ياران حضرت عيسى عليه السلام چگونه بودند كه بر روى آب راه مىرفتند ؛ ولى چنين چيزى در ميان ياران پيامبر اكرم عليه السلام ديده نشده است .
امام عليه السلام در پاسخ فرمود : معاش ياران عيسى عليه السلام كفايت شده بود ؛ ولى اينها [ ياران پيامبر صلى الله عليه و آله ] درگير معاش و امر زندگى شده‌اند . »
« 1 » در روايت جعفر بن احمد گذشت كه : « امام صادق عليه السلام فرمود : مبغوض‌ترين بندگان نزد خداوند فردى است كه شب مانند مردار بخوابد و روز را به بطالت بگذراند » .
در روايت سيف گذشت : « هر كس از طلب معاش شرم و حيا نكند ، هزينه‌اش كاهش مىيابد ، آسوده خاطر مىشود و خانواده‌اش در آسايش و رفاه قرار مىگيرد . »
( 1 ) . مرحوم علامه مجلسى قدس سره در توضيح اين حديث مىفرمايد : « شايد معناى حديث اين باشد كه درگير معاش و طلب آن ، سبب عدم دست‌يابى به اين مقام شده است ؛ هر چند در آخرت از آن برتر است . يا اين‌كه گرفتار شدن در معاش ، سبب ارتكاب گناهان و شبهات و دورى از خداوند گرديده است ؛ از اين رو از اين مقام محروم شده‌اند . احتمال نخست با احاديثى كه دربارهء برترى اين امت بر ساير امت‌ها وارد شده است ، موافق‌تر است . » مرآت العقول 19 / 13 - 14 . مرحوم فيض كاشانى مىفرمايد : « شايد مقصود اين باشد ، كه گرفتار شدن در معاش ، تكاليف مشكل و شاقى را به دنبال دارد كه امكان بيرون آمدن از آن‌ها بسيار كم است ؛ از اين رو در اين راه تقصيراتى سر مىزند كه انسان را از ساحت مقدس خداوند دور مىكند . » الوافى جلد و صفحات مشخص نيست !