جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٧٥١
باب 63 حرمت تصرف عدوانى مال يتيم و جواز تصرف مال يتيم با پرداخت عوض آن
1294 - 32507 - ( 15 ) عبيد بن زراره از امام صادق عليه السلام دربارهء گناهان كبيره پرسيد . امام عليه السلام فرمود : « خوردن مال يتيم به ستم يكى از آن‌هاست . »
و در ميان علماى شيعه ، اختلافى در اين باره نيست و ستايش مخصوص خداوند است .
« 1 » 1295 - 32508 - ( 16 ) در كتاب فقه الرضا آمده است كه روايت شده : « از خدا بترسيد و كسى از شما به مال يتيم تجاوز نكند ؛ زيرا خداوندى كه ثنايش بزرگ است ، شخصاً به حساب وى رسيدگى مىكند - آمرزيده باشد يا معذب . »
1296 - 32509 - ( 17 ) عبدالله بن يحيى كاهلى مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفته شد : ما در خانهء يتيمان نزد برادرمان مىرويم . روى فرش يتيمان مىنشينيم ، از آب‌شان مىخوريم و خدمتگزارشان به ما خدمت مىكند و چه بسا نزد برادرمان غذا مىخوريم كه با غذاى يتيمان مشترك است . در اين باره چه مىفرماييد ؟
امام فرمود :
اگر رفتن شما به خانهء آنان به سود يتيمان است ، اشكال ندارد و اگر به زيان آنان است ، جايز نيست . و اين آيه را تلاوت فرمود : بلكه انسان ، آگاه به نفس خويش است .
پس بر شما پوشيده نيست و خداوند مىفرمايد : اگر با آنان معاشرت كنيد ، برادران‌تان ( در دين ) هستند و خداوند ، تباهكار را از اصلاحگر بازمىشناسد . »
اين حديث با اندكى اختلاف در تفسير عياشى نيز آمده است .
1297 - 32510 - ( 18 ) ابوحمزه از امام باقر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« شخصى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! برادرم مُرد و كودكان يتيمى برجا گذاشت .
آنان گله‌اى دارند . چه مقدار از آن‌ها براى من حلال است ؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : اگر حوض‌شان را تعمير مىكنى ، وامانده‌شان را برمىگردانى و آن‌ها را به چرا مىبرى - بدون آن‌كه زياده‌روى كنى و به فرزندان‌شان زيان رسانى - از شيرشان استفاده كن . و خداوند تباهكار را از اصلاحگر بازمىشناسد . »
1298 - 32511 - ( 19 ) على بن مغيره مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : دختر برادر يتيمى دارم . چه بسا هديه‌اى براى او مىآورند . من از آن مىخورم و سپس از مال خود به او غذا مىدهم و مىگويم : خدايا ، اين به جاى آن !
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
در حديث سكونى اين سخن پيامبر گذشت : « هنگامى كه فرشتهء مرگ براى قبض روح كافر فرود
( 1 ) . ظاهراً اين جمله از مرحوم عياشى است ، نه از امام عليه السلام و نه از راوى .