جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٧٥
باب 1 آن‌چه دربارهء جستجوى روزى و ترك آن و نكوهشِ سرزنشگر طالب معاش است
11 - 31226 - ( 11 ) احمد بن محمد بن ابى نصر به امام رضا عليه السلام عرض كرد : « فدايت گردم ! كوفه مرا هلاك كرده و زندگى در آنجا بسيار سخت و دشوار است و كسب و كار ما در بغداد است . از اين كوه درِ روزى به سوى مردم گشوده شده . امام فرمود : اگر تصميم به بيرون رفتن گرفته‌اى ، بيرون رو ؛ زيرا اين سالى پر اضطراب است و مردم راه گريزى از معاش ندارند . دست از كار و تلاش براى طلب روزى برندار .
احمد بن محمد بن ابى نصر گفت : فدايت شوم ! آنان توانگرند و ما مىتوانيم نسيه و مدت‌دار به آن‌ها بفروشيم . آيا يك ساله به آن‌ها بفروشيم ؟ امام عليه السلام فرمود : به فروش ! راوى گفت : دو ساله چطور ؟ امام عليه السلام فرمود : به فروش ! راوى گفت : سه ساله چطور ؟ امام عليه السلام فرمود : بيشتر از سه سال براى تو نفعى ندارد . »
12 - 31227 - ( 12 ) امام باقر عليه السلام فرمود :
« من نسبت به شخصى كه هنگام بسته شدن راه‌هاى كسب درآمد ، به پشت دراز مىكشد و مىگويد : خدايا ، مرا روزى ده ! و گردش در زمين [ مسافرت ] و پىجويى از فضل و روزى خدا را رها مىكند و حال آن‌كه مورچه به جستجوى رزق از لانه‌اش بيرون مىرود ، احساس تنفّر مىكنم . »
13 - 31228 - ( 13 ) امير مؤمنان عليه السلام به امام مجتبى عليه السلام فرمود :
« انسانى را كه با كار و تلاش قوت و غذايش را مىجويد ، نكوهش مكن ؛ زيرا هر كسى كه قوتش را از دست دهد ، خطاهايش زياد مىشود . »
14 - 31229 - ( 14 ) موسى بن بكر مىگويد : « امام موسى بن جعفر عليهما السلام به من فرمود :
هر كس با كار و تلاش از راه حلال به دنبال روزى باشد تا براى خود و خانواده‌اش سودى بياورد ، همانند مجاهد در راه خداست . پس اگر در به دست آوردن روزى شكست خورد و موفّق به تحصيل آن نشد ، به حساب خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله براى قوت و غذاى خانواده‌اش وام‌بگيرد ، پس اگر آن را نپرداخت و مُرد ، امام و پيشواى جامعه بايد آن را بپردازد و اگر نپردازد ، او گناهكار است ؛ زيرا خداوند عز و جل مىفرمايد :
همانا صدقات براى تهيدستان و بينوايان و كارگزاران آنان و جلب قلوب كافران و آزادى بردگان و بدهى وامداران است « 1 » .
و اين شخص تهيدست ، بينوا و بدهكار است . »
15 - 31230 - ( 15 ) ابن فضّال از امام صادق عليه السلام از پدرش از نياكانش عليهم السلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود :
« هر كس در جستجوى روزى حلال مسافرت كند ، همانند جهادگر در راه خداست . »
( 1 ) . توبه 9 / 60 .