جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٧٣٣
باب 56 حكم افسانه‌سرايان ، ماليات‌گيران ، دباغان ، نقيبان ، عريفان [ مأموران امنيت ] و نامه‌رسانان
1259 - 32472 - ( 4 ) ربعى بن عبدالله از شخصى كه نام برد ، در تفسير آيهء : و هر گاه كسانى را ديدى كه به انگيزهء باطل در آيات ما غور مىكنند . . .
از امام باقر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « مقصود ، سخن باطل گفتن دربارهء خداوند و جدال دربارهء قرآن است . پس از آنان روى برتاب تا به سخن ديگرى بپردازند .
و فرمود : افسانه‌سرا از آن‌هاست . »
1260 - 32473 - ( 5 ) عبدالسلام صالح هروى از امام رضا عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « خداوند رحمت كند بنده‌اى كه امر ما را زنده نگه دارد .
گفتم : چگونه امر شما را زنده مىكند ؟
امام عليه السلام فرمود : علوم ما را مىآموزد و به مردم ياد مىدهد ؛ زيرا اگر مردم زيبايىهاى سخن ما را درك كنند ، حتماً از ما پيروى خواهند كرد !
گفتم : اى زادهء رسول خدا صلى الله عليه و آله ! از امام صادق عليه السلام براى ما روايت شده كه فرمود : هر كس دانشى را فرا گيرد تا با سبك‌مغزان جدال كند يا به دشمنان افتخار و مباهات كند يا چهره‌هاى مردم را متوجه خويش كند ، او در آتش است .
امام رضا عليه السلام فرمود : جدّم راست گفت ! آيا مىدانى سبك‌مغزان كيانند ؟
گفتم : نه ، اى فرزند رسول خدا !
امام عليه السلام فرمود : آنان افسانه‌سرايانِ مخالف ما هستند . آيا مىدانى دانشمندان كيانند ؟
گفتم : نه ، اى فرزند رسول خدا صلى الله عليه و آله !
امام عليه السلام فرمود : آنان عالمان آل محمد صلى الله عليه و آله هستند ، كسانى كه خداوند پيروى از آنان را واجب و دوستىشان را لازم كرده است . آن‌گاه امام عليه السلام فرمود : آيا معناى : چهره‌هاى مردم را متوجه خويش كند ، مىدانى ؟
گفتم : نه !
امام عليه السلام فرمود : به خدا سوگند ! مقصود امام صادق عليه السلام از اين جمله ادعاى امامت و رهبرى ناحق است و هر كس چنين كند ، در آتش است . »
1261 - 32474 - ( 6 ) مرحوم شيخ صدوق در كتاب الاعتقادات آورده است : « از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « آيا گوش دادن به افسانه‌سرايان جايز است ؟ امام عليه السلام فرمود : نه !
1262 - 32475 - ( 7 ) و نيز در همان كتاب آورده است : « و فرمود : هر كس به گوينده‌اى گوش سپارد ، به تحقيق او را عبادت كرده است . پس اگر وى از خدا بگويد ، خدا را عبادت كرده است و اگر گوينده از ابليس باشد ، به يقين ابليس را پرستيده است . »
در حديث جعفر بن احمد اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله گذشت : « پشت سر دباغ نماز نخوانيد ، هر چند عابد باشد . »
« 1 » و در حديث نوف اين سخن على عليه السلام گذشت : « اى نوف ، سفارش مرا بپذير . هرگز نقيب ، عريف « 2 » ، ماليات‌گير ، فرستاده و پيك نباش . » « 3 »
( 1 ) . باب 20 از باب‌هاى نماز جماعت ، حديث 1 . ( 2 ) . نقيب و عريف سرپرست مردم از سوى حكومت كه به كارهاى آنان رسيدگى مىكردند و وضعيت مردم را به حكومت گزارش‌مىدادند . ( 3 ) . باب 10 از ابواب مبارزه با نفس ، حديث 50 .