جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٤٦٥
باب 27 آموزش علم ستارگان و كار با آن و مطالعهء در آن
881 - 32096 - ( 4 ) معلى بن خنيس مىگويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء علم نجوم سؤال كردم كه آيا آن واقعيت دارد ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ، خداوند مشترى را به شكل مردى به زمين فرستاد . وى شخصى از اهل عجم را گرفت و به او علم نجوم ياد داد تا اين‌كه آن مرد عجمى پنداشت كه همه چيز را دربارهء نجوم مىداند . آن‌گاه مشترى به آن مرد گفت : ببين مشترى كجاست ؟
آن مرد گفت : آن را در فلك نمىبينم و نمىدانم كجاست ! مشترى آن مرد را از نزد خود راند و دست مردى از هند را گرفت و به او نجوم آموزش داد . تا اين‌كه مرد هندى گمان كرد به همهء رموز علم نجوم آگاه است . در اين هنگام مشترى به وى گفت : به مشترى نگاه كن و ببين در كجاست ؟ مرد هندى گفت : محاسبات من اين‌گونه نشان مىدهد كه تو مشترى هستى ! آن‌گاه نالهء جانسوز سرداد و مرد . پس از وى فرزندانش علم او را به ارث بردند . پس علم نجوم در آنجاست . »
882 - 32097 - ( 5 ) جميل بن صالح با واسطه روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام دربارهء علم نجوم سؤال شد .
امام عليه السلام فرمود : « جز خاندانى از عرب و خاندانى از هند ، كسى آن را نمىداند . »
883 - 32098 - ( 6 ) معاويه بن حكيم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« در آسمان چهار ستاره است كه كسى از آن‌ها باخبر نيست . تنها خاندانى از عرب و خاندانى از هند يكى از آن‌ها را مىشناسند و محاسبات‌شان بر آن استوار است . »
884 - 32099 - ( 7 ) بياع سابرى مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : من از نگريستن در دانش نجوم لذت مىبرم و اين كار نزد مردم عيب است . اگر گناهى در آن است ، آن را رها كنم . ولى اگر گناه ندارد ، من از اين كار لذت مىبرم .
امام عليه السلام فرمود : « آيا مىتوانى ستارگان طلوع‌كننده را بر شمارى ؟ »
گفتم : آرى . آن‌گاه آن‌ها را برشمردم .
امام عليه السلام فرمود : خورشيد چه مقدار از نورش را به ماه مىتاباند ؟
گفتم : اين چيزى است كه تاكنون هرگز آن را نشنيده‌ام !
امام عليه السلام فرمود : خورشيد چه ميزان از نورش را به زهره مىتاباند ؟
گفتم : اين را نيز تاكنون هرگز نشنيده‌ام !
امام عليه السلام فرمود : چه ميزان از نور لوح محفوظ به خورشيد تابيده مىشود ؟
گفتم : و اين نيز چيزى است كه تا كنون هرگز به گوشم نخورده است !
امام عليه السلام فرمود : اين چيزى است كه هر گاه كسى آن را بداند ، نى وسط يك نيزار را تشخيص مىدهد . آن‌گاه امام عليه السلام افزود : جز خانواده‌اى از عرب و خاندانى از هند ، كسى به علم نجوم آگاهى ندارد . »
885 - 32100 - ( 8 ) حفص بن بخترى مىگويد : « نزد امام صادق عليه السلام سخن از علم نجوم به ميان آوردم . امام عليه السلام فرمود : جز خاندانى از هند و خاندانى از عرب ، كسى به آن آگاهى ندارد . »