جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٣٧١
باب 11 جواز فروش روغن مايع و جامد نجس براى روشنايى با اعلام به مشترى و عدم فروش پيه و دنبه‌هاى جدا شده از گوسفند و امكان استفادهء از روشنايى
660 - 31875 - ( 8 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام از پدرش امام باقر عليه السلام روايت شده كه امير مؤمنان عليه السلام دربارهء غذايى كه سوسك سياه و عقرب و گنجشك‌خوار « 1 » در آن بميرد ، فرمود : « خوردنش اشكال ندارد . »
و فرمود : « اگر حيوان خون جهنده‌دارى در خورش - در عسل يا در روغن مايع يا در روغن - بميرد و جامد باشد ، از قسمت بالا و پايين آن دورى و باقيمانده خورده مىشود و اگر مايع باشد ، خورده نمىشود و براى روشنايى استفاده مىشود و فروخته نمىشود . »
661 - 31876 - ( 9 ) در كتاب الجعفريات آمده است : « از امير مؤمنان عليه السلام درباره روغن مايعى كه حيوان خون جهنده‌دارى در آن مىميرد ، سؤال شد . امام عليه السلام فرمود :
روغن مايع را به خصوص به كسى مىفروشد تا با آن صابون بسازد . »
اين حديث در نوادر راوندى نيز آمده است ؛ با اين تفاوت كه « به خصوص » در آن نيست .
662 - 31877 - ( 10 ) بزنطى مىگويد : « از امام رضا عليه السلام دربارهء شخص گوسفنددارى كه دنبه‌هاى گوسفندانش را در حال زنده بودن‌شان مىبريد ، سؤال كردم كه آيا از دنبه‌هاى بريده شده مىتواند استفاده كند ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ، آن‌ها را ذوب و براى روشنايى استفاده مىكند ولى آن‌ها را نمىخورد و نمىفروشد . »
663 - 31878 - ( 11 ) در كتاب دعائم الاسلام از على عليه السلام و امام باقر عليه السلام روايت شده كه فرمودند :
« آنچه از حيوان بريده شود و پيش از ذبح شدن حيوان ، از آن جدا گردد ، پس آن مردار است و خورده نمىشود و حيوان ذبح مىگردد و ، اگر به تذكيه آن برسد ، باقيماندهء آن خورده مىشود . »
664 - 31879 - ( 12 ) در همان كتاب آمده است :
پيشوايان معصوم عليهم السلام مىگويند : « اگر حيوانى در غذا بيفتد و آن را زنده بيرون آورى و در غذا نميرد ، آن غذا نجس نمىشود و خورده مىشود و اگر بميرد ، خورده و خريد ( و فروش ) نمىشود . »
665 - 31880 - ( 13 ) در كتاب العوالى آمده است :
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « به راستى هر گاه خداوند چيزى را حرام كند ، بهايش را [ نيز ] حرام مىكند . »
666 - 31881 - ( 14 ) و نيز فرمود : « خداوند يهود را لعنت كند ، پيه‌ها بر آنان حرام گرديد ولى آن را فروختند و بهايش را خوردند . »
و اين سخن امام صادق عليه السلام در حديث تحف العقول گذشت : « و هر آنچه از جهتى از جهات مصلحت مردم در آن است ، پس همهء اين‌ها خريد و فروش و به كار بردنش حلال است . » « 2 »
و در احاديث دو باب آينده مطالبى مناسب با اين بحث وجود دارد .
و در باب 10 و 29 از باب‌هاى خوراكىها نيز مطالبى مناسب با اين بحث خواهد آمد .
( 1 ) . شايد صحيح آن صرار به معناى جيرجيرك باشد چون صرد خون جهنده دارد - م . ( 2 ) . 22 / 188 باب 1 از باب‌هاى كسب روا و ناروا ، حديث 16 .