جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٢٧

21 - شيخ صدوق ( 305 - 381 ق )

ابوجعفر محمد بن على بن حسين بن بابويه قمى ، معروف به شيخ صدوق . فقيه گرانقدر و محدث دانشور بزرگ شيعه و از دنباله‌روان شيخ كلينى .

وى در خانواده‌اى اهل تقوا و دانش در قم زاده شد . پدر وى ، على بن حسين بن بابويه قمى معروف به ابن بابويه ، از برجسته‌ترين علما و فقهاى بزرگ زمان خود بود و شيخ صدوق نخست در دامان پر مهر پدر كسب فيض كرد . شيخ صدوق به خراسان و بغداد سفر كرد و پايان زندگانى خود را در رى گذراند . شيخ طوسى دربارهء وى مىگويد :

« وى دانشمندى جليل القدر و حافظ احاديث بود . از احوال رجال ، كاملا آگاه و در سلسلهء احاديث ، نقادى عالى مقام به شمار مىآمد . بين بزرگان قم از نظر حفظ احاديث و كثرت معلومات مانند نداشت و در حدود سيصد اثر از خود به جاى گذاشته است » .

استادانى كه شيخ صدوق در نزد آنها كسب فيض كرد ، عبارتند از : پدرش ابن بابويه ، حمزه بن محمد بن احمد بن جعفر بن محمد بن زيد بن على عليه السلام ، ابومحمد قاسم بن محمد استرآبادى و . . .

شاگردان وى نيز برادرش حسين بن على بن موسى بن بابويه قمى ، شيخ مفيد ، ابن غضائرى ، شيخ ابوالبركات ، ابوالقاسم على بن محمد بن على خزاز و . . . بودند .

خاكجاى شيخ صدوق - اين عالم بزرگ شيعه - در رى ، زيارتگاه عام و خاص است .

تأليفات وى :

1 - من لا يحضره الفقيه ( دومين كتاب اربعهء حديث شيعه ) ؛

2 - مدينة العلم ؛

3 - كمال الدين و تمام النعمه ؛

4 - الخصال ؛

5 - توحيد ؛

6 - الامالى ؛

7 - المقنع فى الفقه و . . .