جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ٢٥٧
باب 20 استحباب ميانه‌روى در هزينه و اندازهء زندگى و عدم جواز اسراف و سخت‌گيرى و بيان حدّ هر دو
عياشى گفت : فدايت گردم ! نه ، به خدا سوگند ! دو چيز ناپسند را نمىشناسم !
امام عليه السلام فرمود : آرى ، خداوند تو را رحمت كند . آيا نمىدانى خداوند اسراف را ناپسند شمرده و سخت‌گيرى را ناپسند دانسته و فرموده :
[ بندگان رحمان ] . . . و كسانى هستند ، كه هر گاه انفاق مىكنند ، زياده‌روى و سخت‌گيرى نمىكنند و ميان اين دو روش ميانه‌رو هستند . »
430 - 31645 - ( 45 ) ابن ابى يعفور و يوسف بن عمار از امام صادق عليه السلام روايت مىكنند كه فرمود : « همانا اسراف از بركت مىكاهد . »
431 - 31646 - ( 46 ) محمد بن سنان روايت مىكند كه : « امام موسى بن جعفر عليهما السلام در تفسير آيهء : و ميان اين دو روش ميانه‌رو هستند ، فرمود : قوام يعنى متعارف و شناخته شده . و در تفسير آيهء :
توانگر به اندازهء توانش و تنگدست در حدّ قدرتش ، كالايى در حدّ متعارف و اين بر نيكوكاران ثابت و لازم است .
امام فرمود : به اندازهء خانواده‌اش و هزينهء آنان ؛ آن مقدارى كه مصلحت او و خانواده‌اش در آن است .
خداوند كسى را مكلف نمىكند مگر به اندازه‌اى كه به وى بخشيده . »
432 - 31647 - ( 47 ) عمار بن ابى عاصم روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود :
« چهار گروه دعاىشان مستجاب نمىشود : يكى از آن‌ها كسى است كه مالى دارد و آن را تباه مىكند ، آن‌گاه مىگويد : پرودگارا ! به من روزى بده !
خداوند مىفرمايد : آيا دستور ميانه‌روى به تو ندادم ! »
433 - 31648 - ( 48 ) على عليه السلام فرمود : « هدر دادن مال ، عين نيازمندى است . »
434 - 31649 - ( 49 ) و فرمود : « هر گاه خداوند خير و خوبى بنده‌اى را بخواهد ، ميانه‌روى و تدبير نيكو را به او الهام مىكند و از تدبير بد و اسراف ، او را دور مىدارد . »
435 - 31650 - ( 50 ) و فرمود : « خود را به بىنيازى از مردم بياراييد و از اسراف و به هدر دادن دورى كنيد . »
436 - 31651 - ( 51 ) و فرمود : « زياده‌روى را واگذار ! زيرا بخشش اسراف كننده ستايش نمىشود و فقرش مورد ترحم قرار نمىگيرد . »
437 - 31652 - ( 52 ) و فرمود : « اسراف ، سبب فقر است . »
438 - 31653 - ( 53 ) و فرمود : « از برترين شرافت ، خوددارى از هدر دادن و اسراف است . »
439 - 31654 - ( 54 ) و فرمود : « بيچاره اسراف كننده ! چه دور است از اصلاح نفس خويش و جبران كارهايش . »
440 - 31655 - ( 55 ) در كتاب العوالى آمده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « نه خوددارى [ از انفاق ] و نه اسراف ، نه بخل و نه به اتلاف . »
441 - 31656 - ( 56 ) در كتاب اعلام الدين آمده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « برترين مردم بنده‌اى است كه از دنيا به اندازهء نياز برگيرد و با عفاف همراه گردد و براى مسافرت توشه برگيرد و آمادهء حركت شود . »