جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — الصفحة ١١٣

باب 4 استحباب ميانه‌روى در طلب روزى و طلب اندك و كراهت كم شمردن و ترك آن

120 - 31334 - ( 2 ) روايت شده كه امام حسين عليه السلام به شخصى فرمود :

« اى مرد ، در طلب روزى آن‌گونه نكوش كه پيكارگر پيروزمند جهاد مىكند و مانند انسان تسليم ، آن را به تقدير واگذار نكن ؛ زيرا به دنبال روزى رفتن از سنت است و ميانه‌روى در طلب از عفت است . عفت از هيچ رزقى جلوگيرى نمىكند و حرص ، هيچ فضلى را به دنبال نمىآورد ؛ زيرا روزى تقسيم و مقرر شده و مرگ دربرگيرنده است و به كار گرفتن حرص ، پىجويى گناهان است . »

در كتاب التمحيص نظير اين حديث از امام حسن عليه السلام گزارش شده ؛ با اين تفاوت كه در آن آمده است : « ايجاد روزى از سنت است » و جملهء : « مرگ دربرگيرنده است » ، در آن نيامده است .

121 - 31335 - ( 3 ) در تفسير عياشى از امير مؤمنان گزارش نموده كه فرمود :

« اى فرزند آدم ، بيشترين همّت و تلاش خود را صرف روزت نكن ؛ كه اگر از دستت رفت ، از عمرت نبوده است . پس اگر روزى تو را به اهتمام واداشت ، به درستى كه هر روزى را كه تو در آن حضور يا بى ، خداوند رزقت را مىرساند . بدان هر چه بيش از قوت و غذايت به دست آرى ، خزانه‌دار ديگران خواهى بود كه در دنيا رنج و زحمت تو را زياد مىكند و در قيامت حسابت را طولانى و وارثت از آن بهره‌بردارى مىنمايد . پس با مال و ثروتت در زندگانى سعادتمند باش و براى معادت پيشاپيش توشه‌اى تهيه كن ؛ چرا كه سفر ، دور و دراز است و وعده‌گاه ، قيامت و قرارگاه ، بهشت يا دوزخ است . »

122 - 31336 - ( 4 ) عبدالله بن سليمان از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :

« خداوند متعال روزى احمقان را وسيع و گسترده قرار داد تا انديشمندان از آن پند گيرند و بدانند با كار و تلاش و چاره‌انديشى و برنامه ، آنچه در دنياست ، دست‌نايافتنى است . »

123 - 31337 - ( 5 ) نظير حديث سابق با اين تفاوت كه به جاى « چاره انديشى » ، « عقل » آمده است .

124 - 31338 - ( 6 ) از امير مؤمنان عليه السلام روايت شده كه لقمان در سفارش‌هايش به فرزندش گفت :

« اى پسر عزيزم ، آن كس كه يقينش كوتاه و رنج و تلاشش در طلب رزق اندك است ، بايد از اين‌كه خداوند او را در سه مرحله از خلقتش بدون تلاش و كسب و چاره‌انديشى و برنامه‌ريزى روزى داد ، پند گيرد و بداند كه خداوند او را در مرحلهء چهارم [ نيز ] روزى خواهد داد .

مرحلهء نخست ؛ رحم مادر - قرارگاه رفيع و با منزلت كه هيچ سردى و گرمى او را نمىآزارد - خداوند در اين مرحله او را روزى داد .

آن‌گاه او را از آنجا خارج كرد و از شير مادرش براى وى غذايى را جارى ساخت كه بدون تحرك و صرف نيرو ، او را پرورش داد .