جهاد با نفس (فارسى) — الصفحة ٤٨٥

گفتار بيست و پنجم : مراحل توحيد و توكل

دليل ديگرى كه براى اثبات وجود خداست و در مقابل كسى كه خدا را قبول ندارد از دليل اول بهت راست « برهان نظم » است .

قرآن شريف روى « برهان نظم » خيلى پافشارى دارد : « ان فى خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار لايات لاولى الالباب » « 1 » .

دقت در خلقت آسمان و زمين ، دقت در نظم آسمان و زمين ، در حركت منظومه‌ها و كهكشانها ، دقت در اين كه روز شب مىشود و شب روز مىشود ، دقت در اين كه روز كوتاه مىشود و شب بلند مىشود ؛ شب كوتاه مىشود روز بلند ، همه اينها نشان دهنده اين است كه يك مدبر حكيم قادر عالمى در اين جهان حكمفرماست .

دربارهء برهان نظم ، هم بزرگان و هم فلاسفه حرفها زده‌اند . حتى كتابى به نام « اثبات وجود خدا » از چهل دانشمند تأليف شده كه هر چهل مقاله به يك دليل بر مىگردد و آن « برهان نظم » است و همهء استدلالهاى اين كتاب به آيه‌اى كه الان تلاوت كردم برمىگردد .

چون بحث ما ( بقول امروزيها ) بحث ايدئولوژى نيست يك مثال مىزنم و برهان نظم را در زير اين مثال واضح مىكنم و مىگذرم .

آقاى نيوتن - كه مىدانيد منجم بود - علاقه خاصى به منظومهء شمسى داشت لذا در كارگاهش در همان سطح كارگاه يك منظومه شمسى از برق درست كرده بود ، وقتى كليد برق را مىزد مثل

( 1 ) . سوره آل عمران - آيه 190 .