حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (عربى) — الجزء ١، الصفحة ١٠٣
پژوهشى درباره معناى " عقل " و " جهل "
پژوهشى درباره معناى " عقل " و " جهل "
پژوهشى درباره معناى " عقل " و " جهل "
انديشه وتعقّل ، اصلىترين تكيه‌گاه‌هاى اسلام در عقايد ، اخلاق واعمال اند . از نظر اين آيين آسمانى ، انسان حق ندارد آنچه را كه خردْ نادرست مىداند ، باور كند وبه صفاتى كه خردْ ناپسند مىداند ، متّصف شود وكارهايى را كه خردْ ناشايست مىداند ، انجام دهد .
از اين رو ، در فرهنگ قرآن وأحاديث پيامبر خدا وأهل بيت آن بزرگوار ، واژه‌هايى كه مردم را به تعقّل وانديشه دعوت مىكنند ( مانند : تفكّر ، تذكّر ، تدبّر ، تعقّل ، تعلّم ، تفقّه ، ذكر ، لُبّ ونُهى ) ، به عنوان محور وأساس سخن آنان با مردم وبيش از هر چيز ديگر ، مورد توجه وتأكيدند .
در قرآن كريم ، مشتقّات " علم " 779 بار ، " عقل " 49 بار ، " فقه " 20 بار ، " فكر " 18 بار ، " ذكر " 274 بار ، " تدبّر " 4 بار و " لُبّ " 16 بار آمده است .
از نظر اسلام ، خرد ، أصل انسان ، معيار ارزش ودرجات كمال أو ، ملاك ارزيابى اعمال ، ميزان جزا وحجّت باطني خداوند متعال است . « 1 »
خرد ، از بهترين هديه‌هاى الهى به انسان ، نخستين پايگاه اسلام ، اساسىترين پايه زندگى وزيباترين زيور انسان است . خرد ، گران‌بهاترين ثروت ، بهترين دوست وراهنما ، واصلىترين تكيه‌گاه أهل ايمان است .
( 1 ) ر . ك : دانش‌نامه عقايد اسلامى : معرفت‌شناسى / بخش دوم : خرد / فصل دوم : ارزش خرد .