جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٧

قصهء بيت المعمور

حديث تخمها كه از بهشت آورده‌اند از درختان

حديث تخمها كه از بهشت آورده‌اند از درختان

امّا آن درختان كه بارآورند كه تخم آن جبريل عليه السّلام از بهشت آورد ، آن سى دانه تخم بود . از آن ده گونه آن بود كه پوست آن سخت بود و به كار نيايد ، و مزغ « 1 » آن خوردن را شايد ، چون گردوك و بادام و فندق و فستق و آنچه بدين ماند . و ده گونه آن بود كه پوست و مزغ آن بتوان خورد چون انگور و انجير « 2 » و آنچه بدين ماند . و ده گونه ديگر آن بود كه پوست آن خورند و استخان بيندازند ، چون زردالو و شفتالو و خرما و آنچه بدين ماند . و اين سى تخم است « 3 » از درختهاى بار آور بدين جهان ، كه تخم آن جبريل عليه السّلام از بهشت آورد با آن خوشه گندم بهم .

اينست صفت ميوه‌ها [ و نباتها ] « 4 » و درختان كه ياد كرديم .

قصهء بيت المعمور

قصهء بيت المعمور

امّا بدان كه آدم عليه السّلم بر آن سر كوه مىبود . و بالاى او چنان بود كه چون بر پاى خاستى سرش تا آسمان اول برسيدى ، و شب و روز با فريشتگان آسمان حديث ميكردى و مىگفتى و مىشنودى . پس ايزد تعالى جبريل را بفرستاد تا پر خويش بر سر آدم نهاد و بالاى او به شصت گز باز آمد ، بگز آدم . و چنين گويند كه پهناى او هشت گز بود هم بگز آدم .

و مر آدم را از آن كار كه بر سر كوه زندگانى مىبايست كرد سخت اندوه آمد « 5 » . پس خداى عزّ و جلّ جبرئيل را بفرستاد تا از بهشت عدن يك خانه از ياقوت صرخ بدين جهان آورد ، و آن را بيت المعمور نام كرد .

( 1 ) مغز . ( در اينجا و در موارد ديگر ) . ( پا ) ( 2 ) و سيب و امرود و انار . ( پا ) ( 3 ) متن : سه تخم است . و اين سى گونه تخم بود . ( پا ) ( 4 ) ( پا ) ( 5 ) از آن كار سخت اندوه آمد از بهر آنكه از مؤانست فريشتگان بيوفتاد . ( پا )