جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٨

[ ترجمه ]

تفسير اين آيت كه خداى عزّ و جلّ گفت : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ ؛ وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا « 1 » . و اين آيت اندر كار شراب خوردن آمده است . گفت :

شما به نماز اندر مياييد چون مست باشيد ، تا آن گاه كه بدانيد كه چه مىكنيد .

و سبب آنست كه مستى حرام است ، و هر چه مستى كند حرام است ، و هر چه عقل مردم بپوشاند آن حرام است . و اين حديث بدان آورده آمد تا آن قصّهء عبّاس بن عبد المطلب عمّ پيغامبر عليه السّلم گفته آيد .

و بدان وقت كه عبّاس بن عبد المطّلب رضى اللَّه عنه مسلمان شد روز بدر بود ، و پيغامبر عليه السّلم او را گفت كه : يا عمّ من دانستم كه تو مسلمان گردى از بهر آن كه جبريل عليه السّلم مرا گفته بود كه اندر عبّاس چهار خصلت نيكوست ، و بدان خصلتهاى نيكو كه اندروست مسلمان گردد . يا عمّ ، بگو كه آن خصلتها چيست ؟ عبّاس گفت : يا رسول اللَّه ، يكى آنست كه هرگز تا من بوده‌ام شراب مست كننده نخورده‌ام .

پيغامبر عليه السّلم گفت : يا عمّ چرا نخوردى ؟ گفت : از بهر آن كه مردمى را ديدم با عقلى و خردى تمام ، و چون از آن قدرى بمىخوردند بىعقل و بىهوش و بىخرد مىگشتند . من گفتم كه مرا چيزى بايد كه عقل و خرد بيفزايد ، نه آن نيز كه باشد زايل گرداند . و دوم آنست كه هرگز تا من بوده‌ام از پس حرمت كس نرفته‌ام ، از بهر آن كه اگر كسى از پس حرمت من آيد بر من عظيم تلخ و سخت باشد . و سه ديگر آنكه هرگز دروغ نگفته‌ام ، از بهر آن كه هر چه بدروغ برآيد براست گفتن

( 1 ) سورة النساء ، 43