خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — الصفحة ٦٥

اصطلاح زكات در قرآن

اصطلاح زكات در قرآن

اصطلاح زكات در قرآن

ظاهراً معناى خاص زكات در قرآن ، هر مالى است كه انسان از اموال خود به عنوان حق خداى متعال به مستحقان پرداخت مىكند . در اين معنا ، واژه " زكات " تمام حقوق مالى را شامل مىشود ، چه خمس ، چه زكات فطره ، چه زكات طلا و نقره و چهارپايان و . . . .

راغب اصفهانى در مفردات مىگويد :

« الزكاة ما يخرج الإنسان من حق الله تعالى إلى الفقراء ، وتسميتُهُ بذلك لِما يكون فيها من رجاء البركة أو لتزكية النفس ، أي تنميتها بالخيرات والبركات ، أو لهما جميعاً . . . » « 1 » .

خلاصه سخن ايشان اين است كه زكات مالى هزينه‌اى است كه انسان براى تقرّب به خداى متعال به اميد بركت يا پاك كردن مال خود يا رشد و نمو يافتن آن با خيرات و بركات يا همه اين موارد از اموال خود پرداخت مىكند .

در اين تعريف اشاره‌اى هم به وجه تسميه زكات اصطلاحى ، و مناسبت آن با معناى لغوى آن شده است .

لسان العرب نيز زكات اصطلاحى را چنين تعريف مىكند :

« الزكاة ما أخرجتَه من مالك لتطهره به » « 2 » .

بنابراين مراد از زكات در آيات زيادى مثل آيه « وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ » « 3 » و « وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ » « 4 » به معناى اعم آن

( 1 ) . مفردات راغب : ص 212 ذيل ماده زكا . ( مكتبة بوذرجمهرى المصطفوى / تهران / 1332 شمسى ) . ( 2 ) - لسان العرب : ج 6 ، ص 65 . ( 3 ) - معارج : 25 - 24 . ( 4 ) - ذاريات : 19 .