خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — الصفحة ٥٨
معناى خمس از ديدگاه اهل سنت
معناى خمس از ديدگاه اهل سنت
معناى خمس از ديدگاه اهل سنت
از آن چه گذشت ، كاملًا آشكار شد كه اصل حكم شرعى با عنوان خمس و اين‌كه به عناوين ديگرى غير از غنائم جنگى خمس تعلق پيدا مىكند ، در منابع اهل سنت نيز وجود دارد ، و انكار آن به دور از انصاف علمى است .
آن‌چه در اين قسمت بدان مىپردازيم آن است كه گرچه در علماى اهل سنت افرادى مثل ابويوسف « 1 » و شافعى هستند كه قائل به وجوب خمس در غير غنائم جنگى مىباشند ، ولى در عين حال روى هم رفته طبق فتواى ايشان خمس ، به معناى پرداخت يك پنجم ، در غير غنائم جنگى نيست .
بلكه اهل سنت أحيانا در مفهوم خمس با شيعيان اختلاف نظر دارند ، و گاه آن را در معناى زكات استعمال مىكنند .
در كتاب خلاف به موضوع تفاوت مفهوم خمس در ميان اهل سنت و شيعيان اشاره شده است . مرحوم شيخ در اين كتاب مىفرمايد اهل سنت هر وقت واژه " خمس " را به كار مىبرند از آن معناى زكات را اراده مىكنند . اين ادعا شواهدى در منابع اهل سنت دارد .
از آن جمله ماجرايى است كه در صحيح بخارى در ذيل روايت « فى الركاز خمسٌ » نقل شده ، و در آن مىگويد عمر بن عبدالعزيز خمس " ركاز " را پرداخت كرده است . عبارت او چنين است :
« فأخذ عمر بن عبدالعزيز من المعادن من المأتين خمسة » « 2 » .
( 1 ) - خراج ابويوسف : ص 25 و ص 83 . ( 2 ) - صحيح بخارى ، ج 2 ص 109 .