خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — الصفحة ٣٦

ممنوعيت روايت در عهد خلفا

ممنوعيت روايت در عهد خلفا

ممنوعيت روايت در عهد خلفا

پيش از آن‌كه روايات وارد شده پيرامون خمس را در منابع اهل سنت مورد بررسى و تحقيق قرار دهيم ، بايد به اين مطلب مهم اشاره كنيم كه روايات نقل شده از سوى اهل سنت مقدار بسيار اندكى از روايات صادر شده از حضرت رسول ( ص ) مىباشد ، زيرا نقل و نوشتن روايت پس از رحلت آن حضرت از سوى دستگاه حاكمه ممنوع شد ، و اين ممنوعيت نزديك به يك قرن ، تا خلافت عمر بن عبدالعزيز ادامه داشت .

در كتاب طبقات ابن سعد ، و كتاب‌هاى ديگر نقل مىكنند كه سختگيرى در مورد اين ممنوعيت به قدرى بود كه خليفه دوم ، عمر بن خطاب ، كسانى را كه روايات را گردآورى كرده بودند دعوت كرد ، روايات ايشان را گرفت و آتش زد . « 1 »

برخى از نويسندگان اهل سنت خواسته‌اند در صحّت اين رويداد تاريخى ترديد نمايند و بگويند چنين ممنوعيتى به وقوع نپيوسته است ؛ ولى شواهد بسيارى از منابع خود ايشان موجود است كه وقوع اين رخداد را قطعى مىنمايد . بايد گفت ريشه‌هاى جلوگيرى از نقل و تدوين و حفظ سخنان پيامبر اكرم ( ص ) را بايد در داستان " حسبنا كتاب الله " و " إن الرجل ليهجر " جستجو كرد .

از ابن عباس نقل شده و معروف است كه عمر بن خطاب اجازه نداد سخنان رسول گرامى اسلام ( ص ) كه در هنگام بيمارى ، پيش از رحلتشان ، مىخواستند بفرمايند ، نوشته شود . عمر در برابر فرمان آن حضرت براى آوردن دوات و قلم و


( 1 ) - طبقات ابن سعد : ج 5 ، ص 140 ، شرح حال قاسم بن محمد بن ابى بكر ؛ و نيز مقدمه دارمى : ص 126 .