خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى) — الصفحة ١٢٥

علم احكام الهى نزد ائمه اطهار ( عليهم السلام )

بلكه خود وحى الهى بوده است ؛ كه « وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى » « 1 » .

بر همين اساس است كه مسلمانان سخنان آن حضرت را پس از بعثت به دو گروه تقسيم كرده‌اند :

الف - سخنانى كه ترتيب قرار گرفتن عبارات ، جمله بنديها و واژه گزينىها در آن عين وحى الهى بوده كه آن‌ها را " قرآن " مىنامند .

ب - سخنان ديگر آن حضرت كه قرآن نيستند ، به اين معنا كه ترتيب عبارت‌ها ، جمله‌بندى و واژه گزينى آن‌ها از خود حضرت رسول ( ص ) بوده است ، كه به همراه عملكرد آن حضرت به نام " سنت " معروف شده است .

اگر رواياتى كه نشانگر تشريع برخى از احكام از سوى رسول اكرم ( ص ) مىباشند - همچون تشريع دو ركعت اضافى در نمازهاى ظهر و عصر و عشا ، و يك ركعت در نماز مغرب - نبود ، نظريه چهارم يعنى عدم قبول هر گونه تفويض در تشريع موجه‌تر مىنُمود ، ولى با وجود چنين گزارش‌هاى مسلّمى از عملكرد آن حضرت و وجود آياتى از قرآن كريم هم‌چون « ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا » « 2 » و « مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ » « 3 » به نظر مىرسد قبول نظريه سوم در چگونگى تفويض احكام به رسول اكرم ( ص ) متعين باشد .

در اين صورت ، سنت رسول اكرم ( ص ) را مى توان به دو گونه تقسيم كرد :

1 . اوامر و نواهى و سنتهايى كه از رسول اكرم ( ص ) بر جاى مانده ، و ريشه در وحى الهى دارد ، و تنها وظيفه آن حضرت ابلاغ و بيان آن‌ها بوده است .

( 1 ) - سوره نجم : 3 و 4 . ( 2 ) - حشر : 7 . ( 3 ) - نساء : 80 .