حكمت ها و اسرار نماز (فارسى) — الصفحة ٨٦

امورى كه موجب خشوع و حضور قلب مىگردد :

5 . چشم خود را از توجّه به اطراف وجوانب نگاه داريم و به مهر و محلّ سجده توجه كنيم ، تا باعث تمركز حواس و حضور قلب و خضوع و خشوع گردد .

از اين رو در اخبار توصيه شده : در حال ركوع مقابل دو پا ، در حال سجده به دو طرف بينى ، و در حال قنوت به كف دست ، و در حال جلوس به دامن نظر كنيد .

6 . نماز در حال خواب آلودگى و كسالت و سنگينى معده و در حالت ناراحتى نباشد تا توجّه لازم حاصل شود ؛ در حديث است كه :

« ولا تقم إلى الصلاة متكاسلًا و لا متناعساً . . . ؛ لا تقربوا الصلاة و أنتم سكارى

» . « 1 » « با حالت كسالت و خواب آلودگى نماز را به پا نداريد . . . ؛ ( چنانچه در قرآن مىفرمايد : ) در حال مستى به نماز نزديك نشويد . » « 2 »

فوائد كامل نماز موقعى است كه شخص نمازگزار توجّه به مبدأ داشته باشد ، و در فكر امور دنيايى و تجارت و حساب ناچيز دنيا نباشد .

شاعر مىگويد :

اگر نه روى دل اندر برابرت دارم * مراد من ز نماز آن بود كه پنهانى

و گرنه اين چه نمازى بود كه من با تو * من اين نماز حساب نماز نشمارم

حديث درد فراق تو با تو بگذارم * نشسته روى به محراب و دل بيازارم

( 1 ) . كافى ، ج 3 ، ص 299 . ( 2 ) . نساء / 43 .