حكمت ها و اسرار نماز (فارسى) — الصفحة ٢١٩
چهارم : فلسفه‌ى نماز آيات
بلكه همه‌ى موجودات مظهر اسماء و صفات الهى ، معرّف ذات صانع عالم و معرِّف كمالات او از علم و قدرت و حكمت او هستند و به زبان حال تسبيح الهى گويند : « وإن من شىء إلّا يسبّح بحمده » ؛ « 1 » « و هر موجودى تسبيح و حمد او مىگويد . »
جمله اشياء عالم در نهان * با تو مىگويند روزان و شبان
ما سميعيم و بصيريم و هُشيم * با شما نامحرمان ما خامُشيم
نطق آب و نطق خاك و نطق گِل * هست محسوس حواس اهل دل
اين است كه اميرالمومنين على ( ع ) مىفرمايد : «
ما رأيت شيئاً إلّا و رأيت اللَّه قبله و بعده و معه » ؛ « 2 »
و امام حسين ( ع ) عرضه مىدارد : «
عميت عين لاتراك » ؛ « 3 »
و شاعر مىگويد :
هر گياهى كه در زمين رويد * وحده لا شريك له گويد
( 1 ) . إسراء / 44 . ( 2 ) . اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : هيچ چيزى را نديدم مگر اينكه خدا را قبلش و بعدش و همراه او ديدم ! ( 3 ) . امام حسين‌عليه السلام مىفرمايد : كور باد چشمى كه تو را نديد ! ( دعاى عرفه )