حكمت ها و اسرار نماز (فارسى) — الصفحة ١٦٧
نهم : فلسفه‌ى ركوع و سجود
خلقت صورت انسان به خود آفرين گفته و اين صورت‌گرى بشر را احسن تقويم خاطر نشان ساخته :
روزى كه آفريد تو را قدرت آفرين * در آفرينش تو به خود گفت آفرين
و پيشانى كه محل تمركز قواى فكرى و عقل بشرى است ، افضل اجزاء صورت است ، آن را روى خاك پست نهادن ، نهايت تذلل و فروتنى است ؛ و شايسته است ، براى كسى باشد كه در منتها درجه‌ى علوّ و رفعت و عظمت باشد ، از اين رو سجده به خدا اختصاص پيدا كرده است .
امّا سجده‌ى ملائكه به آدم ، براى خدا و به امر خدا بود و آدم قبله‌ى آنها بود . و سجده‌ى يعقوب و فرزندان به يوسف ، سجده‌ى شكر بود ، كه خداوند اين موهبت را به آنها عطا كرده است ، چنانچه در « وسائل الشيعه » يك باب براى همين مطلب آمده است .
در سجده ، اظهار فنا و نيستى عبد است و اشاره است به آيه‌ى شريفه :
« منها خلقناكم وفيها نعيدكم » ؛ « 1 » « ما شما را از آن [ / زمين ] آفريديم ؛ و در آن باز مىگردانيم ؛ و بار ديگر ( در قيامت ) شما را از آن بيرون مىآوريم ! »
( 1 ) . طه / 55 .