حكمت ها و اسرار نماز (فارسى) — الصفحة ١٢٧
فلسفه‌ى دعا و نيايش
مناسب است ذكرهاى مخصوص جامع ، كه در بعضى روايات است در قنوت و تعقيبات خوانده شود ، چرا كه دعا و قرآن و ذكر هر سه متحّد و هدف واحدى را تعقيب مىكنند و هر يك قائم مقام ديگرى مىشوند .
چنانچه در كتاب وسائل الشيعه ، در ابواب قنوت و تعقيب و ابواب قرائت ، رواياتى به اين مضمون نقل شده و نيز در عدة الداعى ابن فهد حلّى ، از هشام بن سالم از امام صادق ( ع ) نقل كرده :
« قال : انّ اللَّه تعالى يقول : من شغل بذكري عن مسئلتي أعطيته أفضل ما أعطى من سئلني » ؛ « 1 »
« هر بنده كه به هنگام دعا به ذكر من اشتغال پيدا كرد ، و به واسطه‌ى اشتغال به ذكر ، از حاجات خود غافل گرديد ، من بهتر و زيادتر از حاجات او را بر آورم و نطلبيده به او مىدهم ! »
در اين روايات دلالت است كه ذكر و دعا هر دو نيايش است ، بلكه ذكر بالاتر و فلسفه‌ى نيايش است . و هر چه قنوت و دعا در نماز طولانىتر باشد ، فضيلت نماز بيشتر است ؛ چنانچه وسائل الشيعه نقل مىكند :
« عن أبيذر قال : قال رسول اللَّه ( ص ) : أطولكم قنوتاً في دار الدنيا أطولكم راحة يوم القيامة في الموقف » ؛ « 2 »
« كسى كه قنوت نمازش در دنيا طولانى باشد راحتى او در روز قيامت بيشتراست . »
( 1 ) . عدة الداعى ، ص 233 . ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 291 ، ح 1 .