حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٨١

حقوق حاكم برمردم

حقوق حاكم برمردم

حقوق حاكم برمردم

حضرت امام على بن ابيطالب عليه السلام در يكى از خطبه‌هاى خود « 1 » در صفين مطالبى فرمودند كه خلاصهء آن چنين است :

خداوند حقوقى براى بعضى از مردم بربعضى ديگر قرار داده‌است كه يكى از آنها حقّ زمامدار برمردم و حقّ مردم براوست .

نظام الفت و عزّت دين زمانى محقّق مىشود كه اين حقوق رعايت گردند ، رعايت اين حقوق موجب تقويت حقّ ، صاف شدن جاده‌هاى دين ، برقرارى اعتدال ، اصلاح امور و زمانه مىگردد ، و تعدى به حقوق رعيّت يا زمامدار نظام اجتماعى را به‌هم مىزند ، ظلم و ستم عيان شده ، برنامه‌هاى دينى دچار انحراف گشته و آداب مذهبى متروك مىگردند و اخلاق در جامعه ضايع خواهد شد .

به قسمتى از همين خطبه توجه كنيد :

« وَاعْظَمُ مَا افْتَرَضَ سُبْحانَهُ مِنْ تِلْكَ الْحُقُوقِ حَقُّ الْوالى عَلَى الرَّعِيَّةِ وَحَقُّ الرَّعِيَّةِ عَلَى الْوالِى ، فَريضَةً فَرَضَها اللَّهُ سُبْحانَهُ لِكُلٍّ عَلى كُلٍّ فَجَعَلَها نِظامًا لِأُلْفَتِهِمْ وَعِزّاً لِدِينِهِمْ ، فَلَيْسَتْ تَصْلُحُ الرَّعِيَّةُ الَّا بِصَلاحِ الْوُلاةِ وَلا تَصْلَحُ الْوُلاةُ الّا بِاسْتِقامَةِ الرَّعِيَّةِ ، فَإِذا ادَّتِ الرَّعِيَّةُ الَى الْوالى حَقَّهُ وَادَّى الْوالى الَيْها حَقَّها عَزَّ الْحَقُّ بَيْنَهُمْ . . . » .

در ميان حقوق خداوند ، بزرگترين حقى كه فرض و واجب شمرده‌است ، حقّ حاكم برجامعه و حقّ جامعه بر او است . اين حقى است كه خدا براى هريك از زمامدار و جامعه

( 1 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 216 .