حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٤٠

خاتمه

- پاسخ مستقيم به كارگزاران و رفع مشكلاتشان .

- برآورده شدن حاجت حاجتمندانى كه ديگران از انجام كار آنها عاجزند .

- خلوت با خداوند در بهترين ساعات و اقامه فرايض و اعتدال در كميّت نماز جماعت .

- رابطه مسقيم با مردم و مخفى نشدن از ديده‌ها .

- قطع دست بستگانى كه در امور اقتصادى و اجتماعى به پشتوانه حكومت به مردم ستم روا مىدارند .

- ممنوع نمودن بستگان از تلاشهاى اقتصادى وابسته به حكومت .

- بيان حقايق براى عموم مردم براى جلوگيرى از واقع شدن در مظان اتّهام .

- پذيرش درخواست صلح از سوى دشمن و پرهيز از جنگ .

- برحذر بودن از مكر و حيله دشمن و آمادگى در مقابل آنها .

- رعايت عهد و پيمان‌هايى كه با دشمن بسته مىشود تا مرز جان حتى در صورت واقع شدن در تنگنا .

- توجه به متن پيمان‌نامه و الفاظ آن و پرهيز از به‌كارگيرى الفاظ سست و توجيه‌پذير .

- پرهيز از ريختن خون به ناحقّ كه موجب انتقام و پايان بخشيدن به حكومت است .

- پرهيز از خودپسندى و توجه به نقاط قوّت خود .

- پرهيز از منّت‌گذارى بر رعيت .

- دورى از عجله در امورى كه وقتشان نرسيده يا سستى در امورى كه زمان آنها فرارسيده و يا لجاجت در امور مبهم و به هر حال انجام هركار به موقع .

- دورى از اخذ امتيازات در امورى كه با مردم بايد مساوى بود .