حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٣٩

خاتمه

انجام امور دولتى .

- توجه مالى به كارگزاران براى دفع خيانت آنها از بيت‌المال .

- ارسال مأموران مخفى و راستگو براى زيرنظر گرفتن اعمال كارگزاران و بازرسى مداوم و پنهانى .

- اكتفا به گزارش مأموران مخفى راستگو و صدور سريع احكام عزل و توبيخ .

- ساقط كردن افراد خائن از مصدر حكومتى و معرفى آنها به مردم .

- رعايت مصالح ماليات دهندگان و نه احتياج حكومت در اخذ ماليات‌ها .

- آبادانى اراضى كشاورزى و مستعد كردن آنها براى اين امر .

- توجه به كشاورزان در خشكسالىها و قحطىها .

- حفظ اسرار مملكتى و به‌كارگيرى افراد امين براى اين كار .

- انتخاب منشيان بىغرور و واسطه‌هايى سالم و امانت‌دار و زرنگ در نوشتن قراردادهاى صحيح و به دور از مشكل .

- انتخاب سرپرست و رئيس بردبار براى هرگروهى .

- توجه به بازرگانان ثابت و سيار و صنعتگران .

- جلوگيرى از احتكار حوائج مورد نياز مردم و متناسب كردن نرخ كالاها .

- توجه مضاعف به اقشار كم درآمد و ضعيف جامعه و طبقاتى كه به حاكم دسترسى ندارند .

- نصب افرادى براى خبرگيرى از احوال ضعفاء ، پيران و يتيمان جامعه .

- تشكيل بارعام و حضور بلامانع حاجتمندان و بدون ترس و اضطراب آنها در آن مجلس .

- تحمل سخنان خشن و تند مردم .

- بخشش بىمنّت و در صورت معذور بودن بيان عذر و پوزش .