حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٣٨
خاتمه
احسان به آنها براى كسب خيرخواهىشان .
- ترك نكردن احسانهاى كوچك به‌واسطه انجام احسانهاى بزرگ به آنان .
- انتخاب فرماندهان سپاه از كسانى كه با سپاهيان مواسات بيشتر دارند و توان اداره كامل زيردستان را داشته و آنها را به جهاد متوجه مىسازند .
- برقرارى عدالت در همه بلاد و آشكار شدن علاقه رعايا نسبت به سپاهيان .
- رفتار با مردم به‌گونه‌اى كه دلهايشان نسبت به واليان پاك شود ، با ميل خود گرداگرد زمامداران باشند ، حكومت برآنها سنگين نشود و طولانى شدن حكومت ناگوار نيايد .
- اعطاء اميدوارى به فرماندهان سپاه و تشويق آنان و بيان كارهاى مهمشان براى ترغيب آنها و تشويق ديگران .
- كوچك نشمردن كارهاى بزرگ افراد عادى و بزرگ ندانستن اعمال كوچك افراد شريف .
- تمسك به قرآن و آيات محكم آن و سنّت قطعى پيامبر در مشتبهات .
- انتخاب برترين انسان به‌عنوان قاضى .
- توجه به معيار انتخاب قاضى كه بردبارى و تحمل بسيار در مقابل مراجعات مكرر و برخوردهاى ناصحيح مردم با هم و نيز تقبل حقّ هنگام عيان شدن آن و پرهيز از اصرار برباطل ، و همچنين تحقيق و تفحص وسيع در امور ، محتاط در شبهات ، مصرّ و شكيبا در كشف حقيقت ، بيان قاطع هنگام علم به واقعيات ، آسيب نديدن از مدحها و ستايش‌ها و . . . مىباشد .
- بررسى قضاوت‌هاى قاضى و تصحيح و تنفيذ احكام او .
- اعطاء مال و منزلت اجتماعى به قاضى .
- امتحان و آزمايش كارگزاران و گزينش افراد با تجربه‌تر ، سالم‌تر ، باتقواتر ، براى