حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٠٧
مسلّط نكردن خويشان بر امور
مسلّط نكردن خويشان بر امور
مسلّط نكردن خويشان بر امور
حاكم جامعه اسلامى بايد بداند كه از جمله خطرهايى كه در كمين او است ، وجود خويشان و دوستانى است كه چشم اميدشان به حاكم مىباشد تا به‌وسيله وى به مال و جاه برسند و خود را از بيت‌المال مسلمين بهره‌مند سازند .
اين دسته از اعوان و انصار كارگزاران ، با استفاده از آبروى حاكم ، گلوگاه‌هاى مهم اقتصادى را به كنترل خود در آورده و نبض اقتصاد جامعه را در دست مىگيرند .
وجود چنين وابستگانى براى حاكم ، وى را از جامعه دور مىسازد و حكومت او را به سوى ديكتاتورى و استبداد سوق مىدهد ، و زوال آن را نزديك مىگرداند .
حضرت امير عليه السلام جهت مصونيت حاكم از چنين عواقب خطرناكى خطاب به مالك فرموده‌اند :
« ثُمَّ إِنَّ لِلْوالِي خَاصَّةً وَبِطَانَةً ، فِيهِمُ اسْتِئْثَارٌ وَتَطَاوُلٌ ، وَقِلَّةُ إِنْصَافٍ فِي مُعَاملَةٍ ، فَاحْسِمْ مَادَّةَ أُولئِكَ بِقَطْعِ أَسْبابِ تِلْكَ الْأَحْوالِ . وَلَا تُقْطِعَنَّ لِأَحَدٍ مِنْ حَاشِيتِكَ وَحَامَّتِكَ قَطِيعةً ، وَلَا يَطْمَعَنَّ مِنْكَ فِي اعْتِقَادِ عُقْدَةٍ ، تَضُرُّ بِمَنْ يَلِيهَا مِنَ النَّاسِ ، فِي شِرْبٍ أَوْ عَمَلٍ مُشْتَرَكٍ ، يَحْمِلُونَ مَؤُونَتَهُ عَلَى غَيْرِهِمْ ، فَيَكُونَ مَهْنَأُ ذلِكَ لَهُمْ دُونَكَ ، وَعَيْبُهُ عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ » .
حاكم را خاصان و نزديكان صاحب سرّى است كه به اموال ديگران چشم دوخته و به اموال مردم دست دراز نموده و در تجارت نيز كم‌انصافند ، پس ريشهء ستم آنان را با قطع كردن اسباب و عوامل از ميان ببر ، و هرگز به اطرافيان و خويشان خودت زمينى ( منبع اقتصادى ) واگذار منما . و نبايد چنان باشى كه خويشانت به تو طمع كنند تا قراردادى به سود آنان منعقد